Bác sĩ Nguyễn Trọng Thủy rất vui khi có cơ hội đồng hành cùng chương trình "Nhịp Sống Khỏe" trên VTV6 để chia sẻ về chủ đề vận động trong mùa nắng nóng. Trong chương trình, bác sĩ đã giải đáp nhiều câu hỏi thực tế về nguyên nhân cơ thể nhanh mệt khi tập luyện, cách nhận biết dấu hiệu quá tải và bổ sung nước đúng cách để đảm bảo an toàn.

Mời cả nhà đón xem toàn bộ nội dung chương trình tại đây: https://vtvgo.vn/ts/KS34xZP189-20260723-388544

Dưới đây là một số phần hỏi - đáp trong chương trình.

Vì sao trời nóng khiến chúng ta mệt nhanh hơn?

Câu hỏi

Cùng một bài tập, chỉ cần trời nóng hơn là nhiều người mệt nhanh hơn. Lúc đó cơ thể đang làm gì để thích nghi với nền nhiệt cao?

Bác sĩ Nguyễn Trọng Thủy trả lời

Cảm giác đó hoàn toàn có thật, và không phải do mình "yếu đi". Khi vận động, cơ bắp đã sinh ra rất nhiều nhiệt rồi. Trời nóng thì cơ thể phải cùng lúc làm hai việc: vừa nuôi cơ để mình chạy, vừa phải hạ nhiệt cho khỏi quá nóng.

Để hạ nhiệt, cơ thể đẩy máu ra sát da và tiết mồ hôi. Nghĩa là một phần máu đáng lẽ nuôi cơ bắp thì nay phải chia bớt ra ngoài da để tăng tiết mồ hôi làm mát. Tim vì thế phải đập nhanh hơn để bù. Đó là lý do cùng một quãng đường, cùng một tốc độ, nhưng mùa hè nhịp tim cao hơn và mình mệt sớm hơn.

Điều tôi muốn quý vị nhớ: tim đập nhanh hơn, ra nhiều mồ hôi, thấy nặng chân trong ngày nắng — đó là phản ứng bình thường, là cơ thể đang làm đúng việc của nó. Nó không có nghĩa là mình phải cố gồng lên cho bằng ngày mát. Ngày nóng, cùng một cảm giác gắng sức, thì thành tích sẽ thấp hơn — và điều đó là chấp nhận được.

Mệt hay quá tải? Làm sao nhận biết ranh giới nguy hiểm?

Câu hỏi

Nhiều người nghĩ mệt, hụt hơi, choáng nhẹ là bình thường, cố thêm rồi sẽ quen. Đâu là ranh giới giữa thích nghi và quá tải?

Bác sĩ Nguyễn Trọng Thủy trả lời

Đây là câu tôi rất mong khán giả nghe kỹ, vì ranh giới này liên quan đến tính mạng chứ không chỉ thành tích.

Thích nghi là khi mình mệt, thở gấp, nóng người, nhưng đầu vẫn tỉnh táo, vẫn kiểm soát được bước chân, và chỉ cần chậm lại hoặc nghỉ một chút là đỡ. Đó là giới hạn còn an toàn.

Quá tải là khi cơ thể bắt đầu mất khả năng tự làm mát. Hãy dừng lại ngay khi có một trong các dấu hiệu này:

• Chóng mặt, hoa mắt, buồn nôn.
• Đau đầu, thấy lơ mơ, mất tập trung, phản ứng chậm.
• Tim đập dồn dập, hồi hộp bất thường.
• Đặc biệt nguy hiểm: đang nóng mà lại thấy ớn lạnh, nổi da gà hoặc tự nhiên ngừng đổ mồ hôi, da khô nóng.

Cái nghịch lý "đang nắng mà thấy lạnh" chính là tín hiệu báo động — cơ thể đã mất khả năng điều hòa nhiệt, và đây là ngưỡng có thể dẫn tới sốc nhiệt.

Lúc này nguyên tắc là: dừng ngay, vào chỗ mát, nới quần áo, làm mát bằng nước, uống nước, và nếu người vẫn lơ mơ thì gọi cấp cứu.

Ở đây không có chỗ cho câu "cố nốt vòng cuối". Cố thêm trong tình huống này không phải là bản lĩnh, mà là liều lĩnh.

Uống nước thế nào mới đúng khi tập luyện trong mùa hè?

Câu hỏi

Sau clip hỏi mọi người về uống nước — đâu là cách bổ sung nước đúng?

Bác sĩ Nguyễn Trọng Thủy trả lời

Qua clip vừa rồi tôi thấy hai thói quen rất phổ biến mà mình nên điều chỉnh: một là đợi đến lúc khát mới uống, hai là khát quá nên uống ừng ực một hơi cho đã. Nguyên tắc đúng chỉ gồm ba ý, rất dễ nhớ:

• Uống chia nhỏ, đều đặn — đừng đợi khát. Khát là dấu hiệu cơ thể đã bắt đầu thiếu nước rồi. Uống một ngụm trước khi tập, từng ngụm nhỏ trong lúc tập, và tiếp tục sau khi tập — thay vì dồn một lần.
• Tập lâu hoặc ra nhiều mồ hôi thì phải bù cả muối khoáng, không chỉ nước. Buổi nhẹ dưới một tiếng: nước lọc là đủ. Tập trên một tiếng, hoặc mồ hôi ra đầm đìa, áo đọng vệt muối trắng: nên dùng nước điện giải hoặc một ly nước chanh pha chút muối — vì mồ hôi mất cả natri và khoáng chất.
• Đừng bù bằng nước quá ngọt hay đồ có cồn. Bia hay nước ngọt gắt sau khi tập không giúp phục hồi, thậm chí làm cơ thể mất nước thêm. Một mẹo tự kiểm tra rất đơn giản tại nhà: nhìn màu nước tiểu. Vàng nhạt như màu trà loãng là ổn; vàng sậm là dấu hiệu cần uống thêm.

Người tập thể thao mùa hè cần lưu ý điều gì?

Câu hỏi

Một lời khuyên quan trọng nhất cho người vẫn duy trì tập luyện mùa hè?

Bác sĩ Nguyễn Trọng Thủy trả lời

Nếu chỉ được gửi một câu, tôi sẽ nói: mùa hè, hãy tập theo cơ thể, đừng tập theo cái đồng hồ của hôm qua.

Cụ thể: đổi giờ tập sang sáng sớm hoặc chiều muộn để tránh khung 10 giờ đến 16 giờ nắng gắt nhất; giảm bớt cường độ và quãng đường so với ngày mát, coi đó là bình thường chứ không phải thụt lùi; uống nước đều đặn; và quan trọng nhất — cho phép mình được dừng lại. Biết dừng đúng lúc trong một ngày nắng không phải là bỏ cuộc. Đó chính là cách để ngày mai mình còn khỏe mạnh mà tập tiếp. Sức khỏe là cuộc chơi đường dài, không phải một buổi.

"Đang nắng mà thấy lạnh là báo động." · "Tập theo cơ thể, đừng tập theo cái đồng hồ của hôm qua."

Thông điệp từ chương trình

"Đang nắng mà thấy lạnh là báo động."

"Tập theo cơ thể, đừng tập theo cái đồng hồ của hôm qua."

Theo dõi chương trình "Nhịp Sống Khỏe"

Chương trình Nhịp Sống Khỏe trên VTV6 với sự tham gia của Bác sĩ Nguyễn Trọng Thủy mang đến nhiều kiến thức hữu ích giúp người dân tập luyện an toàn trong mùa nắng nóng, nhận biết sớm các dấu hiệu quá tải của cơ thể và xây dựng thói quen vận động phù hợp để bảo vệ sức khỏe lâu dài.

Mời cả nhà đón xem toàn bộ nội dung chương trình tại đây: https://vtvgo.vn/ts/KS34xZP189-20260723-388544