Dây chằng bên trong, còn gọi là dây chằng bên chày (Medial Collateral Ligament - MCL), là một trong bốn dây chằng quan trọng giúp khớp gối ổn định. Dây chằng này nằm ở mặt trong đầu gối, có nhiệm vụ chống lại lực tác động từ bên ngoài vào trong và giữ cho khớp gối không bị lệch khi di chuyển.

Đứt dây chằng bên trong là chấn thương thường gặp ở người chơi bóng đá, bóng rổ, cầu lông, võ thuật hoặc những người bị tai nạn giao thông, tai nạn sinh hoạt. Nếu không được chẩn đoán và điều trị đúng cách, chấn thương có thể gây mất vững khớp gối, ảnh hưởng lâu dài đến khả năng vận động.

1. Đứt dây chằng bên trong gối là gì?

Dây chằng bên trong gối là một dải mô nhỏ và dày ở mặt trong của khớp gối. Đây là cấu trúc kết nối hai xương - xương đùi và xương chày - ngăn đầu gối uốn vào trong về phía đầu gối còn lại. Khi đầu gối bị va đập vào mặt ngoài của chân hoặc nếu đầu gối bị xoắn dữ dội, dây chằng bên trong có thể căng ra quá mức, dẫn đến đứt dây chằng trong một phần hoặc toàn bộ.

Theo đó, chấn thương dây chằng trong thường xảy ra ở những cầu thủ bóng đá bị "kẹp" hoặc va đập vào phía bên ngoài của đầu gối. Các nguyên nhân khác có thể bao gồm vặn và xoay người trong khi trượt tuyết, các cú đánh trên sân bóng, chấn thương do tai nạn xe hơi hoặc xoay đầu gối mạnh khi bàn chân đang đặt trên mặt đất. Thời gian chữa lành đứt dây chằng trong khác nhau tùy thuộc vào từng người và mức độ nghiêm trọng của chấn thương.

Xem thêm: Chấn thương dây chằng bên trong - Điều trị và chăm sóc như thế nào?

2. Nguyên nhân gây đứt dây chằng bên trong

Nguyên nhân phổ biến nhất là lực va chạm mạnh từ phía ngoài đầu gối, khiến khớp gối bị đẩy vào trong và làm căng quá mức dây chằng MCL.

Chấn thương thường gặp trong các môn thể thao đối kháng như bóng đá, bóng rổ, rugby hoặc võ thuật.

Ngoài ra, việc đổi hướng đột ngột khi đang chạy, tiếp đất sai tư thế sau khi bật nhảy hoặc tai nạn giao thông cũng có thể gây tổn thương dây chằng bên trong.

Ở người lớn tuổi, dây chằng có thể suy yếu theo thời gian, làm tăng nguy cơ chấn thương ngay cả khi gặp va chạm không quá mạnh.

3. Dấu hiệu đứt dây chằng bên trong gối như thế nào?

Khi bạn gặp tổn thương dây chằng bên trong gối, người bệnh có thể có các triệu chứng như sau:

• Nghe thấy một tiếng "bốp" khi chấn thương xảy ra
• Đau ở bên trong của đầu gối
• Sưng và bầm tím ở mặt trong của đầu gối
• Sưng lan ra phần còn lại của khớp gối trong một hoặc hai ngày sau chấn thương
• Cảm giác căng cứng ở đầu gối
• Khó cử động đầu gối của bạn
• Khó hoặc đau khi cố gắng uốn cong hoặc duỗi thẳng đầu gối
• Cảm giác không ổn định, như thể đầu gối có thể bị chìa ra hoặc khóa lại
• Đau hoặc khó đi lại, ngồi xuống, đứng lên khỏi ghế hoặc leo cầu thang

4. Triệu chứng của đứt dây chằng bên trong

Ngay sau chấn thương, người bệnh thường cảm thấy đau ở mặt trong đầu gối.

Cơn đau tăng lên khi đứng, đi lại hoặc xoay gối. Đầu gối có thể sưng sau vài giờ và xuất hiện cảm giác mất vững, đặc biệt khi di chuyển trên mặt phẳng không bằng phẳng hoặc khi đổi hướng.

Một số trường hợp nghe thấy tiếng "rắc" tại thời điểm chấn thương. Khi tổn thương nặng, người bệnh gặp khó khăn trong việc chịu lực lên chân bị thương.

5. Làm cách nào để chẩn đoán đứt dây chằng trong gối?

Nếu có các dấu hiệu chấn thương dây chằng đầu gối như trên khi tập luyện hay thi đấu thể thao, người bệnh cần mau chóng đến gặp các bác sĩ chỉnh hình để được đánh giá kỹ lưỡng cũng như thăm hỏi các dấu hiệu hướng đến nghi ngờ đứt dây chằng trong:

• Có cảm thấy đau hoặc nghe thấy tiếng "bốp" khi bị thương ở chân không?
• Có đang quay chân với bàn chân vẫn trụ trên mặt đất?
• Có đổi hướng nhanh chóng khi đang chạy không?
• Có nhận được một cú đánh trực tiếp vào chân trong khi chân đang trụ trên mặt đất không?
• Có thấy sưng tấy quanh đầu gối trong 2-3 giờ đầu sau chấn thương không?
• Đầu gối có cảm thấy như bị vênh hoặc lỏng lẻo khi cố gắng cử động không?

Bên cạnh đó, các bác sĩ cũng sẽ thực hiện những thăm khám chuyên biệt để giúp xác định chấn thương gây đứt dây chằng bên trong gối bằng cách nhẹ nhàng ấn vào bên ngoài đầu gối khi đầu gối hơi cong và hoàn toàn thẳng để kiểm tra sức mạnh của dây chằng bên trong. Bên cạnh đó, bác sĩ cũng sẽ kiểm tra phần bên trong đầu gối có bị đau không, đo vùng đó xem có bị sưng hay không cũng như quan sát dáng đi bộ của người bệnh để tìm kiếm hay loại trừ khả năng tổn thương các bộ phận khác của đầu gối.

Để chẩn đoán đứt dây chằng trong, các công cụ hình ảnh học cũng cần thiết, chẳng hạn như chụp cộng hưởng từ khớp gối (MRI). Mặc dù không cần chụp MRI trong mọi trường hợp, chỉ định này cần thiết để xem chấn thương đầu gối dạng này có cần phải phẫu thuật hay không. Trong quá trình thăm khám và cân nhắc hướng điều trị, người bệnh có thể cần dùng các thiết bị hỗ trợ như nẹp đầu gối để tạm thời giữ cho đầu gối không bị cong hay sử dụng nạng khi đi lại để giảm đau.

Xem thêm: Chấn Thương Dây Chằng Chéo Trước Trong Bóng Đá: Nguyên Nhân, Dấu Hiệu Và Cách Điều Trị Hiệu Quả

6. Điều trị đứt dây chằng bên trong

Các bác sĩ chấn thương chỉnh hình phối hợp với những chuyên gia vật lý trị liệu sẽ thiết kế một chương trình điều trị giúp tăng tốc độ hồi phục an toàn khi bị đứt dây chằng trong gối. Chương trình này sẽ bao gồm các bài tập và phương pháp điều trị có thể thực hiện tại nhà, giúp người bệnh sớm trở lại lối sống và sinh hoạt bình thường hay trở lại luyện tập, thi đấu đối với các vận động viên.

6.1. Xử trí ban đầu

Các biện pháp can thiệp tại chỗ cần thiết trong 24 đến 48 giờ đầu tiên là:

• Để đầu gối được nghỉ ngơi tuyệt đối và tránh đi bộ hoặc bất kỳ hoạt động nào gây đau đớn. Bác sĩ có thể khuyên nên sử dụng nạng và nẹp đầu gối để giảm căng thẳng hơn nữa cho dây chằng trong gối khi cần phải di chuyển.
• Chườm túi đá lên khu vực này trong 15 đến 20 phút sau mỗi hai giờ.
• Quấn toàn bộ khớp gối bằng băng đàn hồi để ép nén, ổn định cấu trúc khớp.

Ngoài ra, các bác sĩ vật lý trị liệu cũng có thể sử dụng các phương pháp điều trị và công nghệ khác nhau để kiểm soát và giảm cơn đau, bao gồm nước đá, nhiệt, sử dụng sóng siêu âm, kích thích điện hay các liệu pháp thực hành, chẳng hạn như mát-xa.

6.2. Cải thiện chức năng khớp

Cải thiện chuyển động: Các chuyên gia vật lý trị liệu sẽ chọn các hoạt động và phương pháp điều trị để giúp khôi phục chuyển động bình thường ở đầu gối và chân. Quá trình này có thể bắt đầu bằng những chuyển động thụ động nhẹ nhàng trên khớp chân và khớp gối. Sau đó, người bệnh sẽ tiến tới các bài tập tích cực và căng cơ tự thực hiện.

Cải thiện sức mạnh: Một số bài tập nhất định sẽ hỗ trợ chữa bệnh ở mỗi giai đoạn phục hồi. Chuyên gia vật lý trị liệu sẽ hướng dẫn các bài tập chính xác để phục hồi đều đặn sức mạnh và sự nhanh nhẹn của khớp gối. Bên cạnh đó, bác sĩ sẽ chọn các thiết bị phù hợp và hướng dẫn người bệnh cách sử dụng một cách an toàn để mau chóng cải thiện sức mạnh đầu gối như vòng bít, dây đai cao su, thiết bị nâng tạ hay các thiết bị tập thể dục tim mạch quen thuộc, chẳng hạn như máy chạy bộ hoặc xe đạp cố định.

Cải thiện khả năng cân bằng: Lấy lại cảm giác thăng bằng là điều quan trọng sau chấn thương đầu gối có kèm đứt hay giãn dây chằng bên trong đầu gối. Lúc này, các chuyên gia vật lý trị liệu cũng sẽ hướng dẫn các bài tập để cải thiện kỹ năng giữ thăng bằng bên cạnh mục tiêu tăng cường sức cơ.

Xem thêm: Chấn thương đầu gối do chơi bóng chuyền - Điều trị và chăm sóc như thế nào?

6.3. Ngăn ngừa chấn thương tái diễn

Bác sĩ vật lý trị liệu có thể đề xuất một chương trình tập thể dục tại nhà để người bệnh tự tiếp tục.

Đây là các bài tập giúp tăng cường và kéo căng các cơ xung quanh đầu gối, cẳng chân và cơ đùi để ngăn ngừa chấn thương lặp lại trong tương lai.

6.4. Xem xét phẫu thuật

Trường hợp chấn thương dây chằng bên trong đơn thuần hiếm khi cần đến phẫu thuật đứt dây chằng đầu gối nếu không phải rách phức tạp hay gây di lệch cấu trúc khớp gối nghiêm trọng.

Trong thời gian hậu phẫu, các bác sĩ vật lý trị liệu cũng sẽ hướng dẫn người bệnh tham gia chương trình phục hồi trong vài tuần như đã mô tả. Các bài tập này sẽ giúp giảm thiểu cơn đau sau chấn thương đầu gối, mau chóng lấy lại chuyển động và sức mạnh, trở lại các hoạt động bình thường một cách an toàn và sớm nhất có thể.

Đứt dây chằng bên trong khớp gối có nhất thiết phải mổ không? Trong video này, Bác sĩ Nguyễn Trọng Thuỷ – chuyên khoa Y học Thể thao, Starsmec sẽ giải thích khi nào có thể điều trị bảo tồn dây chằng bên trong, khi nào cần đi khám kỹ hơn và những sai lầm khiến đầu gối đau dai dẳng, lỏng gối, khó phục hồi.

Dây chằng bên trong hay dây chằng bên chày thường bị tổn thương sau đá bóng, trượt ngã, xoay gối hoặc va chạm thể thao. Nếu bảo tồn đúng bằng nẹp, kiểm soát sưng đau và phục hồi chức năng, nhiều trường hợp có thể hồi phục tốt mà không cần phẫu thuật. Tuy nhiên, nếu gối lỏng rõ, sưng nhiều, kẹt khớp hoặc kèm tổn thương dây chằng chéo trước, sụn chêm thì cần được bác sĩ chuyên khoa đánh giá.

Xem video để biết cách bảo vệ khớp gối đúng và tránh tái chấn thương.

Xem thêm: Giãn dây chằng có chơi thể thao được không? Những điều nhiều người dễ chủ quan

7. Đứt dây chằng bên trong có nguy hiểm không?

Đa số trường hợp tổn thương dây chằng bên trong đơn thuần có khả năng hồi phục tốt nếu được điều trị đúng.

Tuy nhiên, nếu chấn thương đi kèm đứt dây chằng chéo trước, rách sụn chêm hoặc tổn thương các cấu trúc khác trong khớp gối thì quá trình điều trị sẽ phức tạp hơn.

Việc tiếp tục chơi thể thao khi dây chằng chưa hồi phục có thể làm tăng nguy cơ tổn thương nặng hơn và dẫn đến mất vững khớp gối mạn tính.

8. Có thể ngăn ngừa đứt dây chằng trong gối hay không?

Để giúp ngăn ngừa xảy ra hay tái phát chấn thương dây chằng trong gối, bác sĩ vật lý trị liệu có thể khuyến cáo các điều cần lưu ý như sau khi chơi thể thao:

• Tránh để hai đầu gối chụm vào nhau khi nhảy, chạy hoặc xoay người nhanh.
• Thực hành các bài tập linh hoạt cũng như các bài tập thăng bằng và nhanh nhẹn.
• Luôn luôn khởi động trước khi bắt đầu một môn thể thao hoặc hoạt động thể chất nặng.
• Thực hiện theo một chương trình củng cố sức mạnh và tính linh hoạt nhất quán để duy trì thể chất tốt, ngay cả ngoài mùa giải của một môn thể thao.
• Mang giày thể thao chất lượng tốt và vừa vặn, phù hợp với dáng bàn chân và môn thể thao đang tập luyện.

9. Khi nào cần đi khám?

Bạn nên đến cơ sở y tế nếu sau chấn thương đầu gối xuất hiện các dấu hiệu như:

• Đau nhiều ở mặt trong đầu gối.
• Đầu gối sưng nhanh hoặc bầm tím.
• Cảm giác khớp gối lỏng, mất vững.
• Không thể đi lại bình thường hoặc chịu lực lên chân.
• Đầu gối bị khóa khớp hoặc không thể gập duỗi hoàn toàn.

Đứt dây chằng bên trong (MCL) là chấn thương phổ biến ở khớp gối, đặc biệt trong thể thao và tai nạn. Phần lớn trường hợp có thể hồi phục tốt nếu được chẩn đoán sớm, điều trị đúng phương pháp và tuân thủ chương trình phục hồi chức năng.

Khi xuất hiện đau mặt trong đầu gối, sưng hoặc cảm giác mất vững sau chấn thương, người bệnh nên thăm khám tại cơ sở chuyên khoa chấn thương chỉnh hình hoặc y học thể thao để được đánh giá và điều trị kịp thời, hạn chế nguy cơ ảnh hưởng lâu dài đến chức năng khớp gối.

❇️ Để đặt lịch khám, Bạn vui lòng gọi đến
  SĐT: 0399.16.1111
✳️ Hoặc đặt lịch khám trực tiếp TẠI ĐÂY
❣️ Thân ái!!!