Viêm bao hoạt dịch ngón cái là một trong những bệnh xương khớp phổ biến, đặc biệt ở những người thường xuyên vận động, hay đi giày cao gót. Viêm bao hoạt dịch ngón chân cái không phải là tình trạng bệnh nguy hiểm. Nếu điều trị đúng cách, người bệnh có thể phục hồi nhanh và không ảnh hưởng nhiều đến vận động. Nhưng nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời bệnh có thể trở nặng và kéo theo một số biến chứng nguy hiểm. Vậy nguyên nhân nào dẫn đến viêm bao hoạt dịch ngón chân cái? Điều trị và chăm sóc như thế nào?

1. Viêm bao hoạt dịch ngón chân cái là gì?

Viêm bao hoạt dịch ngón chân cái là một trong những bệnh lý cơ xương khớp thường gặp. Bệnh có biểu hiện đặc trưng sưng, nóng, đỏ, đau, đi kèm với cứng khớp khiến ngón chân cái khó cử động. Đây là hệ quả của tình trạng viêm khớp ngón chân cái tái phát nhiều lần.

Bao hoạt dịch (màng hoạt dịch) nằm bao bọc quanh khớp, là một phần của khớp hoạt dịch. Đây là một túi đệm chứa chất nhầy có chức năng chống nhiễm khuẩn, hỗ trợ chuyển động và nuôi dưỡng phần sụn khớp.

Xem thêm: Glucosamine - Hỗ trợ sức khỏe của các khớp

Nhờ khả năng chống nhiễm khuẩn của dịch nhầy, khi xương khớp xảy ra bất cứ sự viêm nhiễm nào, bao hoạt dịch sẽ tiết ra dịch nhầy để bảo vệ. Việc liên tục tiết chất nhầy sẽ làm vượt mức đáp ứng, dẫn đến viêm bao hoạt dịch ngón chân cái.

Bệnh viêm bao hoạt dịch không gây nguy hiểm, phác đồ điều trị tương đối đơn giản. Trường hợp tái phát liên tục, chất nhầy hoạt dịch bị viêm nhiều lần sẽ ảnh hưởng đến chức năng hoạt động của sụn xương, tổ chức dưới sụn tại ngón chân cái. Hệ lụy, làm giảm tầm vận động của ngón chân, yếu cơ hoặc nặng nhất là liệt ngón chân cái.

2. Viêm bao hoạt dịch ngón chân cái do các nguyên nhân nào gây ra?

2.1. Mô liên kết quá yếu

Mô liên kết nằm tại bàn chân gồm hệ thống dây chằng, gân, hỗ trợ khớp hoạt dịch thực hiện chức năng. Trong trường hợp mô liên kết không đủ mạnh để nâng đỡ vòm bàn chân, khiến vòm bàn chân bị sụp.

Người gặp tình trạng sụp vòm chân khi đi lại sẽ tạo nhiều áp lực hơn lên ngón chân cái. Khiến cho khớp hoạt dịch và bao hoạt dịch hoạt động nhiều hơn. Sự tích tụ vi chấn thương cũng sẽ dễ dàng xảy ra tại bao hoạt dịch ngón chân cái, có thể tiến triển thành viêm hoạt dịch ngón chân cái.

2.2. Hội chứng bàn chân bẹt

Bàn chân bẹt thường là dị tật bàn chân bẩm sinh. Trẻ bị dị tật này có mặt lòng bàn chân bằng phẳng, không có vòm bàn chân. Bàn chân bẹt do bẩm sinh có thể không cần điều trị nếu không ảnh hưởng nhiều đến dáng đi. Người bị bàn chân bẹt sẽ dễ bị đau nhức khớp hay có các dấu hiệu nguy hiểm khác.

Tuy nhiên, hội chứng bàn chân bẹt là một yếu tố gây ra sự căng thẳng cho hệ thống dây chằng, gân và sụn khớp tại bàn chân. Không có vòm bàn chân khiến cho sự phân bố trọng lượng cơ thể không được đồng đều, tạo ra áp lực lớn hơn lên bàn chân bị bẹt, bao gồm ngón chân cái. Từ đó, làm gia tăng nguy cơ viêm bao hoạt dịch ngón chân cái ở người có bàn chân bẹt.

2.3. Vận động quá sức

Vận động quá sức là nguyên nhân gây viêm bao hoạt dịch ngón chân cái thường gặp ở các vận động viên. Tính chất công việc yêu cầu các vận động viên phải vận động nhiều, đặc biệt là những động tác đòi hỏi dùng lực chân và bàn chân nhiều như chạy, bật nhảy.

Với cường độ tập luyện cao, thời gian hệ cơ xương khớp được nghỉ ngơi và phục hồi ngắn, khiến ngón chân cái bị quá tải và làm tăng cao rủi ro bị viêm bao hoạt dịch ngón chân cái, cùng với những bệnh lý cơ xương khớp khác.

2.4. Chấn thương

Chấn thương do tai nạn gây tổn thương trực tiếp đến hệ vận động bao gồm khớp hoạt dịch và bao hoạt dịch. Chức năng của bao hoạt dịch là ổn định cấu trúc xương tại ngón chân cái và bảo vệ khớp khỏi những tác động từ bên ngoài. Tuy nhiên, những tai nạn lớn có thể làm rách bao hoạt dịch, gây viêm bao hoạt dịch ngón chân cái, tràn dịch, thậm chí là biến dạng cấu trúc xương.

3. Viêm bao hoạt dịch ngón chân cái có triệu chứng như thế nào?

Viêm bao hoạt dịch ngón chân cái cấp tính và mạn tính có những biểu hiện lâm sàng khác nhau. Viêm bao hoạt dịch cấp tính gây đau nhức tại khớp ngón chân cái, có thể kèm theo sưng. Cơn đau sẽ rõ ràng hơn khi chạm vào khớp ngón chân và những vùng xung quanh đó.

Người bệnh sẽ gặp khó khăn nhất định khi đi lại, đồng thời biên độ chuyển động của ngón chân cũng bị giảm trong thời gian bị viêm bao hoạt dịch tại khớp.

Đối với người bị viêm bao hoạt dịch ngón chân cái mạn tính, các cơn đau không kéo dài thường xuyên nhưng có thể bùng phát sau khi người bệnh thực hiện các vận động sử dụng lực bàn chân, vô tình tạo áp lực lên ngón chân. Người bệnh cũng nhạy cảm hơn với các bệnh lý như viêm khớp, vi chấn thương… Mức độ nghiêm trọng của các triệu chứng cũng nặng nề hơn so với tình trạng cấp tính.

Bao hoạt dịch bị viêm mạn sẽ tự giãn ra theo thời gian, hình thành một khoảng trống để tích tụ chất nhầy. Điều này dẫn đến vết sưng lớn tại vùng khớp ngón chân cái, hoặc vùng da tại vị trí này dày hơn.

4. Viêm bao hoạt dịch ngón chân cái có nguy hiểm không? Khi nào cần đi gặp bác sĩ?

Các cơn đau khớp của viêm bao hoạt dịch sẽ giảm đáng kể khi nghỉ ngơi hoặc dừng các hoạt động liên quan đến bàn chân, đặc biệt có thể chữa được khi phát hiện và chữa trị sớm.

Xem thêm: Đau khớp ngón cái - Điều trị và chăm sóc như thế nào?

Song nếu không điều trị đúng cách, bao hoạt dịch ngón cái bị viêm gây ra nhiều hạn chế trong vận động, khiến người bệnh đi đứng khó khăn, làm thay đổi tư thế, kém thẩm mỹ. 

Viêm bao hoạt dịch mạn tính là biến chứng phát triển từ viêm bao hoạt dịch ngón chân cái cấp tính, nhưng tái phát nhiều lần hoặc không được điều trị. Bệnh làm suy giảm chức năng của bao hoạt dịch, làm cho hệ thống dây chằng và gân tại ngón chân cái và bàn chân cũng yếu hơn.

Khi bao hoạt dịch tại ngón chân cái suy giảm giảm chức năng, người bệnh sẽ gặp phải những vấn đề gồm:

• GIảm biên độ chuyển động ngón chân

• Cứng khớp

• Dịch khớp không đủ để nuôi dưỡng sụn khớp xung quanh, ảnh hưởng đến chức năng cũng sụn khớp tại đây

Bệnh nhân cần mau chóng đến bác sĩ thăm khám, khi nhận thấy các triệu chứng viêm bao hoạt dịch nghiêm trọng:

• Đau cứng khớp không thể vận động.

• Đau không thuyên giảm và kéo dài hơn 2 tuần.

• Sưng quá mức, bầm tím, phát ban hoặc mẩn đỏ ở khớp bị ảnh hưởng.

• Sốt cao.

5. VIÊM BAO HOẠT DỊCH NGÓN CHÂN CÁI - Điều trị và chăm sóc như thế nào?

5.1. Điều trị nội khoa

Điều trị viêm hoạt dịch ngón chân cái nội khoa thường sử dụng thuốc giảm đau, hoặc thuốc chống viêm không chứa steroid. Có thể kết hợp với thuốc giảm đau dạng bôi trực tiếp lên khớp ngón chân cái. Công dụng giúp làm thuyên giảm cơn đau khớp. Người bệnh trong thời gian điều trị nên nghỉ ngơi, tránh vận động quá nhiều làm ảnh hưởng đến bao hoạt dịch đang bị viêm để cơ quan có thời gian phục hồi.

Người bệnh không nên tự ý sử dụng các loại thuốc giảm đau bên ngoài, sử dụng mà không có chỉ định liều lượng của bác sĩ.

5.2. Tiêm corticoid

Tiêm corticoid (hay tiêm kháng viêm) là phương pháp tiêm nội khớp, được chỉ định cho những trường hợp viêm khớp có tràn dịch nhiều như viêm bao hoạt dịch ngón chân cái.

Việc tiêm corticoid chỉ mang tính chất làm giảm cơn đau lâm sàng nhanh chóng cho người bệnh. Đây cũng là ưu điểm của phương pháp tiêm corticoid. Người bệnh có thể hết đau khớp ngón chân cái và đi lại bình thường chỉ sau vài giờ tiêm khớp. Tác dụng của corticoid kéo dài trong vòng 2 – 3 tháng tùy vào cơ thể từng người.

Tuy nhiên, bác sĩ sẽ chỉ áp dụng phương pháp này đối với trường hợp đang có những chống chỉ định trong sử dụng các loại thuốc kháng viêm, giảm đau (như người bệnh viêm loét dạ dày, bệnh tim mạch…).

Tiêm khớp được áp dụng nhằm mục đích giảm thiểu và kiểm soát cơn đau, giúp người bệnh có thể sinh hoạt bình thường. Sau đó, người bệnh bắt buộc phải điều trị bằng thuốc và những biện pháp khác để bao hoạt dịch và sụn khớp ngón chân cái được tái tạo và phục hồi.

Việc lạm dụng tiêm corticoid vào khớp ngón chân cái tiềm ẩn nhiều rủi ro sức khỏe như tăng tổn thương bao hoạt dịch và sụn khớp, gây nhiễm trùng khớp, đặc biệt khi người bệnh tiêm kháng viêm nhưng tiến trình điều trị viêm bao hoạt dịch khớp ngón chân cái dậm chân tại chỗ.

5.3. Phẫu thuật

Phẫu thuật là phương pháp cuối cùng, được chỉ định khi người bệnh không đáp ứng các phương pháp điều trị nội khoa trước đó. Phẫu thuật điều trị viêm bao hoạt dịch ngón chân cái thực hiện chọc hút dịch trong khớp ngón chân cái, loại bỏ hết dịch dư thừa khiến bao hoạt dịch ngón chân cái bị viêm sưng. Kỹ thuật này giúp ngăn chặn tình trạng viêm bao hoạt dịch tại khớp này tiến triển nặng hơn, ngăn chặn rủi ro sụn khớp xung quanh bị ảnh hưởng.

Tùy vào mức độ nghiêm trọng của bệnh, khả năng đáp ứng với những phương pháp nội khoa trước mà bác sĩ sẽ đưa ra tần suất chọc hút dịch khớp phù hợp.

6. Các biện pháp phòng ngừa viêm bao hoạt dịch ngón cái hiệu quả

Để phòng bệnh viêm bao hoạt dịch ngón chân, người bệnh nên điều chỉnh thói quen sinh hoạt khoa học hơn ngay từ sớm:

• Hạn chế mang vác vật nặng, hay thực hiện những động tác tạo áp lực và gây tổn thương bao hoạt dịch ngón cái.

• Tránh đứng lâu, ngồi nhiều, nên nghỉ giải lao giữa giờ.

• Tạo thói quen tập luyện thể dục hằng ngày, đặc biệt vào mùa lạnh để tăng cường sức mạnh cơ bắp, duy trì sự linh hoạt của cơ và gân.

• Trước khi vận động mạnh hoặc chơi thể thao nên khởi động kỹ bằng các bài tập giãn cơ. Hoạt động này giúp cải thiện tuần hoàn máu, làm nóng bao hoạt dịch, khớp xương, dây chằng, các cơ liên quan đến khớp và bao khớp.

• Mang giày vừa vặn, hạn chế đi giày cao gót, mũi nhọn làm bó hẹp ngón chân.

• Kiểm soát các bệnh lý như tiểu đường, viêm khớp dạng thấp… để không làm tăng nguy cơ tổn thương bao hoạt dịch.

• Đảm bảo chế độ ăn uống đầy đủ dưỡng chất, bổ sung thêm các thực phẩm giàu canxi giúp nuôi dưỡng sụn khớp chắc khỏe.

Nhìn chung, tình trạng viêm bao hoạt dịch ngón chân cái có thể chữa khỏi nếu người bệnh đến thăm khám bác sĩ từ sớm và áp dụng phương pháp điều trị thích hợp. Do đó, bên cạnh thay đổi lối sống sinh hoạt lành mạnh và chăm tập luyện thể dục thể thao, mỗi người nên tầm soát cơ xương khớp định kỳ, để phát hiện sớm những bệnh lý tiềm ẩn làm tăng nguy cơ tổn thương bao hoạt dịch ngón chân cái.

❇️ Để đặt lịch khám, Bạn vui lòng gọi đến
  SĐT: 0399.16.1111
✳️ Hoặc đặt lịch khám trực tiếp TẠI ĐÂY
❣️ Thân ái!!!