Đứt dây chằng chéo trước (ACL) là một trong những chấn thương nghiêm trọng và phổ biến nhất ở khớp gối, đặc biệt đối với những người thường xuyên chơi bóng đá, bóng chuyền, bóng rổ, cầu lông, tennis hoặc các môn thể thao có động tác xoay người, đổi hướng và bật nhảy. Sau chấn thương hoặc phẫu thuật tái tạo dây chằng, câu hỏi được nhiều người quan tâm nhất là "Bao lâu có thể chơi thể thao trở lại?"

Thực tế, không có một mốc thời gian cố định áp dụng cho tất cả mọi người. Việc trở lại sân tập quá sớm có thể làm tăng nguy cơ đứt lại dây chằng hoặc gây tổn thương sụn chêm và sụn khớp. Vì vậy, quyết định quay lại thể thao cần dựa trên quá trình hồi phục, kết quả phục hồi chức năng và đánh giá của bác sĩ hoặc chuyên gia y học thể thao.

1. Dây chằng đầu gối có cấu tạo như thế nào?

Vùng đầu gối là một hệ thống kết cấu phức tạp và tương đối lớn. Các xương đầu gối được kết nối với nhau bằng hệ thống 2 nhóm dây chằng, giúp giữ cho hệ thống các xương khớp gối vững chắc, không bị tách rời khi đi lại và chạy nhảy:

• Hệ thống dây chằng bên: Nằm ở ngoài khớp gối, bao gồm dây chằng bên trong (bên chày) và bên ngoài (bên mác), có nhiệm vụ giữ cho khớp gối ổn định khi chuyển động xoay, hoặc xoắn vặn.
• Hệ thống dây chằng chéo: Nằm ở trong khớp gối, bao gồm dây chằng chéo trước và dây chằng chéo sau. 2 dây chằng này bắt chéo với nhau, tạo thành hình chữ X, kết chặt các xương khớp ở vùng đầu gối, giúp chúng không bị trượt ra trước hay ra sau quá mức.

Xem thêm: Đứt Dây Chằng Chéo Trước (ACL): Nguyên Nhân, Triệu Chứng Và Cách Điều Trị Hiệu Quả

2. Đứt dây chằng chéo khớp gối ảnh hưởng như thế nào?

Dây chằng chéo trước (Anterior Cruciate Ligament – ACL) có vai trò giữ vững khớp gối, kiểm soát chuyển động xoay và ngăn xương chày trượt ra trước so với xương đùi.

Khi dây chằng bị đứt, người bệnh thường cảm thấy đau, sưng, mất vững khớp gối và khó tiếp tục vận động. Nếu không được điều trị đúng cách, tình trạng mất vững kéo dài có thể dẫn đến rách sụn chêm, tổn thương sụn khớp và tăng nguy cơ thoái hóa khớp gối về sau.

Đối với những người thường xuyên chơi thể thao, đặc biệt là các môn vận động cường độ cao, phẫu thuật tái tạo dây chằng kết hợp với chương trình phục hồi chức năng bài bản thường là phương pháp được lựa chọn.

Xem thêm: Mổ Dây Chằng Chéo Trước Xong: Tại Sao Đầu Gối Đau Và Cứng? - Phục Hồi Đúng

3. Hiện tượng đứt dây chằng chéo khớp gối

3.1. Đứt dây chằng chéo sau

Chấn thương đứt dây chằng chéo sau mặc dù ít phổ biến, nhưng có thể xảy trong một số tình huống. Trong đó, đa phần là do một lực tác động trực tiếp lên đầu gối từ trước ra sau, đẩy mạnh cẳng chân về phía sau, khiến cho dây chằng căng quá mức và bị đứt (thường gặp đối với tai nạn xe hơi hoặc xe máy do thắng quá gấp, hoặc khi bị tông thẳng vào đầu gối từ phía trước).

3.2. Đứt dây chằng chéo trước gối

Đứt dây chằng chéo trước là loại tổn thương hay gặp nhất trong các loại chấn thương khớp gối. Tình huống khiến cho dây chằng chéo trước bị đứt có thể là do:

• Chấn thương trực tiếp: Va chạm thẳng vào mặt trước đầu gối khi bị tai nạn, khi cản bóng.
• Chấn thương gián tiếp: Thường gặp khi tập thể dục cường độ mạnh, chơi thể thao di chuyển quá gấp. Ví dụ như: Đang chạy mà dừng đột ngột, xoay người quá nhanh trong khi chân giữ nguyên, cú nhảy quá cao tiếp đất không an toàn...

Tình trạng đứt dây chằng trước gối gây ra sự mất cân bằng trước sau và mất cân bằng xoay của khớp gối. Điều này dẫn đến nhiều phiền toái cho người bệnh:

• Cảm giác chân yếu hẳn khi đi bộ, chạy nhảy
• Khó chịu khi chạy nhanh, khi thay đổi hướng đi đột ngột
• Khó khăn mỗi khi đi xuống dốc hoặc xuống cầu thang
• Đau đớn mỗi khi tiếp đất bằng chân bị chấn thương, nhất là trong các động tác tương tự như nhảy lò cò một chân
• Dễ bị té ngã khi cố gắng thực hiện các động tác thể lực

Người bệnh như bị mất đi một phần chức năng của chân, thậm chí phải tạm ngưng thi đấu, ngừng chơi thể thao một thời gian dài để tập trung điều trị. Đứt dây chằng chéo trước bao lâu thì lành còn tùy vào thời điểm phát hiện, chẩn đoán và lựa chọn phương pháp điều trị đúng đắn.

Xem thêm: Đứt dây chằng chéo trước - Điều trị và chăm sóc thế nào?

4. Đứt dây chằng chéo trước bao lâu thì lành?

Theo bác sĩ y học thể thao, khi bị đứt dây chằng chéo khớp gối, nếu bệnh nhân được mổ đúng kỹ thuật và chịu khó tập vật lý trị liệu thì khả năng lành bệnh không quá 8 tháng là hoàn toàn khả thi.

Tuy nhiên, chấn thương dây chằng chéo tùy theo từng mức độ khác nhau mà sẽ có hướng điều trị thích hợp. Không phải trường hợp nào cũng cần phải phẫu thuật, nhưng một số ca bắt buộc phải thực hiện phẫu thuật.

4.1. Không phẫu thuật

Áp dụng theo các hướng dẫn sau đây để giúp khớp gối nhanh phục hồi:

• Sơ cứu theo phương pháp RICE, là chữ viết tắt của 4 từ: Rest: nghỉ ngơi, Ice: chườm đá, Compression: băng gối và Elevation: kê chân cao.
• Hạn chế vận động: Bệnh nhân cần được mang nẹp gối chuyên hỗ trợ dây chằng, đôi khi phải kẹp nạng theo, nhằm hạn chế lực tác động lên chân bị tổn thương.
• Vật lý trị liệu: Đến khi khớp gối không còn sưng, các bác sĩ sẽ cho bệnh nhân tập vật lý trị liệu. Mục đích là giúp cho khớp gối dần lấy lại sức khỏe, không bị cứng, để từ đó có thể phục hồi hoàn toàn.

4.2. Phẫu thuật điều trị đứt dây chằng chéo

Khi bệnh nhân bị đứt dây chằng chéo kèm theo tổn thương sụn chêm, hoặc đứt đa dây chằng mà có kèm theo đứt dây chằng chéo sau, thì chỉ định phẫu thuật là bắt buộc.

Phẫu thuật nội soi tái tạo dây chằng chéo khớp gối đơn thuần là một phẫu thuật tương đối khó, bởi vì người thực hiện phải đảm bảo không làm tổn thương đến các dây chằng chéo khác. Hơn nữa, phải có kỹ thuật cố định vùng mổ thật chắc và phải đặt thật đúng vị trí của dây chằng chéo ban đầu để tái tạo lại.

Đứt dây chằng chéo trước (ACL) là một trong những chấn thương thể thao phổ biến nhất, thường gặp khi đá bóng, cầu lông, pickleball hoặc các môn cần đổi hướng đột ngột. Nhiều người chỉ nghĩ là bong gân nên chủ quan, dẫn đến khớp gối mất vững, rách sụn chêm và thoái hóa sớm.

Trong video này, Bác sĩ Nguyễn Trọng Thủy sẽ giúp bạn nhận biết các dấu hiệu điển hình của đứt dây chằng chéo trước, nguyên nhân gây chấn thương, những sai lầm thường gặp và cách xử trí đúng ngay từ đầu. Đồng thời, bác sĩ cũng chia sẻ khi nào cần phẫu thuật và vai trò quan trọng của phục hồi chức năng để trở lại chơi thể thao an toàn.

Nếu bạn hoặc người thân từng bị chấn thương khớp gối, đừng bỏ lỡ những thông tin hữu ích trong video này!

Xem thêm: Đứt dây chằng chéo 15 năm Điều trị và chăm sóc thế nào

5. Những yếu tố quyết định khả năng trở lại thể thao

• Sức mạnh cơ: Cơ tứ đầu đùi và cơ gân kheo cần phục hồi gần tương đương chân lành để đảm bảo khả năng bảo vệ khớp gối khi vận động.
• Tầm vận động: Khớp gối cần đạt biên độ gập và duỗi gần như bình thường, không còn cảm giác cứng hoặc hạn chế vận động.
• Khả năng giữ thăng bằng: Người bệnh cần kiểm soát tốt các động tác đứng một chân, bật nhảy và tiếp đất để giảm nguy cơ chấn thương.
• Không còn đau hoặc sưng: Đầu gối cần ổn định, không xuất hiện sưng sau các buổi tập và không có cảm giác mất vững khi đổi hướng.
• Đánh giá của bác sĩ: Việc trở lại thể thao nên được quyết định sau khi bác sĩ hoặc chuyên gia phục hồi chức năng đánh giá toàn diện, thay vì chỉ dựa vào cảm giác chủ quan của người bệnh.

6. Làm thế nào để trở lại thể thao an toàn?

Trước khi quay lại tập luyện, người bệnh nên thực hiện đầy đủ chương trình phục hồi chức năng và không bỏ qua các bài tập tăng sức mạnh, thăng bằng và kiểm soát thần kinh – cơ.

Khi bắt đầu tập lại, nên tăng cường độ từ từ, ưu tiên các bài tập kỹ thuật trước khi tham gia thi đấu.

Ở một số trường hợp, bác sĩ có thể khuyến nghị sử dụng nẹp gối trong giai đoạn đầu trở lại tập luyện, tùy theo môn thể thao và mức độ hồi phục.

7. Khi nào cần tái khám?

Bạn nên tái khám nếu xuất hiện các dấu hiệu như:

• Đầu gối đau hoặc sưng kéo dài sau khi tập luyện.
• Cảm giác khớp gối lỏng hoặc mất vững.
• Không thể thực hiện các động tác bật nhảy hoặc đổi hướng.
• Đầu gối phát ra tiếng kêu kèm đau.
• Có dấu hiệu nghi ngờ tái chấn thương.

Bị đứt dây chằng chéo khớp gối bao lâu có thể chơi thể thao trở lại? Đối với phần lớn người bệnh sau phẫu thuật tái tạo ACL, thời gian trở lại các môn thể thao cường độ cao thường dao động từ 9–12 tháng, tùy thuộc vào mức độ hồi phục và kết quả đánh giá chức năng.

Quan trọng hơn mốc thời gian là chất lượng phục hồi. Một chương trình vật lý trị liệu bài bản, sự kiên trì tập luyện và việc tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ sẽ giúp người bệnh trở lại sân tập an toàn, giảm nguy cơ tái chấn thương và duy trì phong độ lâu dài.

❇️ Để đặt lịch khám, Bạn vui lòng gọi đến
  SĐT: 0399.16.1111
✳️ Hoặc đặt lịch khám trực tiếp TẠI ĐÂY
❣️ Thân ái!!!