Mổ tái tạo dây chằng chéo trước (ACL) là một trong những phẫu thuật chỉnh hình phổ biến nhất hiện nay, đặc biệt ở người chơi thể thao, vận động nhiều hoặc gặp tai nạn chấn thương gối. Tuy nhiên, rất nhiều người sau mổ ACL gặp tình trạng đau kéo dài, cứng khớp gối, hạn chế vận động, thậm chí lo lắng không biết ca mổ có thất bại hay không.

Vậy tại sao mổ dây chằng chéo trước xong đầu gối vẫn đau và cứng? Đây là biểu hiện bình thường hay dấu hiệu bất thường? Làm sao để phục hồi đúng cách, tránh biến chứng và lấy lại khả năng vận động tối ưu?

Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ nguyên nhân – phân biệt đau sinh lý và đau bệnh lý – và xây dựng lộ trình phục hồi khoa học sau mổ ACL.

1. Tổng quan về phẫu thuật dây chằng chéo trước (ACL)

1.1. Dây chằng chéo trước là gì?

Dây chằng chéo trước (Anterior Cruciate Ligament – ACL) nằm sâu trong khớp gối, có vai trò:

• Giữ vững khớp gối
• Ngăn xương chày trượt ra trước
• Ổn định khi xoay, đổi hướng, bật nhảy

Đứt ACL thường xảy ra do:

• Chơi thể thao (bóng đá, cầu lông, bóng rổ…)
• Tai nạn giao thông
• Té ngã, xoắn gối mạnh

1.2. Phẫu thuật ACL là gì?

Phẫu thuật ACL thường là tái tạo dây chằng, không phải khâu nối trực tiếp. Bác sĩ sẽ dùng:

• Gân tự thân (gân bánh chè, gân kheo)
• Hoặc gân đồng loại

Sau mổ, khớp gối cần thời gian thích nghi, liền gân và phục hồi chức năng, kéo dài từ 6–12 tháng.

Xem thêm: Đứt dây chằng chéo trước - Điều trị và chăm sóc thế nào?

2. Mổ dây chằng chéo trước xong bị đau đầu gối – có bình thường không?

CÓ – trong đa số trường hợp

Đau sau mổ ACL là phản ứng sinh lý bình thường, đặc biệt trong:

• 1–6 tuần đầu
• Khi bắt đầu tập vận động, phục hồi

Tuy nhiên, mức độ đau và thời gian đau phụ thuộc vào nhiều yếu tố.

2.1 Nguyên nhân gây đau đầu gối sau mổ ACL

2.1.1. Phản ứng viêm sau phẫu thuật

• Mổ là một dạng sang chấn có chủ đích
• Mô mềm, xương, bao khớp bị can thiệp
• Cơ thể phản ứng viêm để tự chữa lành

Gây:

• Đau
• Sưng
• Nóng nhẹ
• Cảm giác căng tức khớp

2.1.2. Tổn thương mô mềm và cơ quanh gối

Trong quá trình mổ:

• Gân được lấy để tái tạo ACL
• Cơ bị bóc tách
• Bao khớp bị mở

Cơ yếu – mất cân bằng → đau khi vận động

2.1.3. Tập phục hồi sai hoặc quá sớm

Rất nhiều người:

• Tập quá mạnh khi gối chưa sẵn sàng
• Ép gập gối quá nhanh
• Chạy, nhảy sớm hơn chỉ định

Gây:

• Đau kéo dài
• Viêm tái phát
• Tổn thương thứ phát

2.1.4. Sẹo xơ trong khớp (Arthrofibrosis)

• Xảy ra khi vận động kém sau mổ
• Sẹo hình thành làm giảm biên độ gập – duỗi gối

Gây đau âm ỉ, cứng khớp

3. Tại sao mổ ACL xong đầu gối bị CỨNG?

Cứng gối là nỗi ám ảnh lớn nhất sau mổ ACL.

3.1. Cứng gối là gì?

• Không duỗi thẳng được gối
• Gập gối hạn chế
• Cảm giác “kẹt”, “đơ”, khó vận động

Xem thêm: CỨNG KHỚP GỐI - Điều trị và chăm sóc như thế nào?

3.2. Nguyên nhân gây cứng gối sau mổ ACL

3.2.1. Không tập phục hồi sớm và đúng cách

• Sợ đau → không dám cử động
• Nằm nhiều → khớp bị “đóng băng”

 Đây là nguyên nhân phổ biến nhất

3.2.2. Tràn dịch khớp gối kéo dài

• Dịch trong khớp nhiều
• Gây căng bao khớp
• Hạn chế vận động

3.2.3. Sẹo xơ trong khớp

• Sẹo hình thành quá mức
• Cản trở chuyển động gối

3.2.4. Phẫu thuật hoặc cố định sai tư thế

• Nẹp không phù hợp
• Gân tái tạo đặt chưa tối ưu

Trường hợp này hiếm, nhưng cần bác sĩ đánh giá lại.

Xem thêm: Chân khó co duỗi - Cứng khớp gối: Nguyên nhân do đâu?

4. 5 biến chứng sau mổ tái tạo dây chằng chéo trước có thể gặp phải

Tương tự với các cuộc phẫu thuật khác, song song với những ưu điểm thì các biến chứng sau mổ tái tạo dây chằng chéo trước vẫn có thể xảy ra. Những biến chứng này gây ảnh hưởng đến quá trình phục hồi cũng như hiệu quả điều trị của bệnh nhân.

Dưới đây là 5 biến chứng thường gặp sau ca phẫu thuật tái tạo dây chằng chéo trước.

4.1. Nhiễm trùng

Nhắc đến biến chứng sau mổ tái tạo dây chằng chéo trước nói riêng và các cuộc phẫu thuật nói chung thì nhiễm trùng là biến chứng có nguy cơ cao xảy ra. Biến chứng này xảy ra do hai nguyên nhân chủ yếu đó là chăm sóc vết mổ không đúng cách hoặc do thiết bị phẫu thuật không sạch.Trong một số trường hợp, nhiễm trùng còn có thể liên quan đến mảnh ghép được hiến tặng dù đã được sàng lọc.

Khi bị nhiễm trùng, bệnh nhân có thể vị viêm rò vết mổ trong vài tuần hoặc thậm chí sau nhiều năm. Để xử lý biến chứng này, người bệnh cần được bơm rửa, sát khuẩn và thực hiện thay băng liên tục cho đến khi vết mổ kín và liền sẹo.

Để phòng ngừa nhiễm trùng sau mổ tái tạo dây chằng chéo trước, bác sĩ cần tuân thủ quy trình phẫu thuật cụ thể. Bắt buộc phải sử dụng thiết bị phẫu thuật mới và đã khử trùng hoàn toàn. Bên cạnh đó, việc vệ sinh vết thương sau phẫu thuật cũng cần được chú ý thực hiện kỹ càng.

4.2. Đau đầu gối trước

Đau đầu gối trước hay đau quanh xương bánh chè là một trong những biến chứng sau mổ tái tạo dây chằng chéo trước thường gặp nhất. Biến chứng này thường gặp ở những bênh nhân được phẫu thuật ghép gân bánh chè.

Đau đầu gối trước chủ yếu là do cơ học khớp gối bị thay đổi sau khi phẫu thuật. Đa số các bệnh nhân khi gặp biến chứng này đều có thể kiểm soát cơn đau bằng các bài tập vật lý trị liệu sau phẫu thuật. Việc tuân thủ nghiêm ngặt quy trình trị liệu giúp ngăn ngừa, kiểm soát cơn đau cũng như đảm bảo cơ đầu gối được phục hồi nhanh chóng.

4.3. Cứng khớp

Bên cạnh đau đầu gối thì biến chứng cứng khớp gối cũng khá thường gặp. Hầu hết các bệnh nhân bị cứng khớp gối có thể khắc phục bằng các bài tập phục hồi chức năng tích cực.

Tuy nhiên, nếu bóng mô sẹo phát triển ở phía trước đầu gối thì dù đã phục hồi chức năng tích cực cũng không thể giúp bệnh nhân duỗi thẳng gối hoàn toàn. Thế nên bệnh nhân sẽ được mổ nội soi làm sạch mô sẹo để khắc phục tình trạng này.

4.4. Xuất hiện cục máu đông

Sau khi phẫu thuật tái tạo dây chằng chéo trước, một hoặc nhiều cục máu đông có thể hình thành ở đùi hoặc bắp chân. Không chỉ vậy, chúng còn có khả năng phát triển kích thước và di chuyển đến các bộ phận khác rồi vỡ ra. Điều này có thể gây nguy hiểm đến tính mạng, nhất là khi cục máu đông di chuyển lên phổi và não.

Hiện tại vẫn chưa có nghiên cứu nào xác định được nguyên nhân của biến chứng này. Tuy nhiên, để giảm nguy cơ xuất hiện máu đông sau phẫu thuật tái tạo dây chằng chéo trước, bác sĩ có thể kê đơn thuốc làm loãng máu đối với những đối tượng nguy cơ sau:

• Người bị tiểu đường hoặc béo phì.
• Người có tiền sử gia đình hoặc bản thân bị đông máu.

4.5. Đầu gối không ổn định

Hai dây chằng chéo trước và sau giúp ổn định khớp đầu gối. Vì vậy nên đứt dây chằng chéo trước có thể làm cho đầu gối mất đi tính ổn định. Phẫu thuật tái tạo có thể sửa chữa và xây dựng lại dây chằng. Tuy nhiên sự mất ổn định khớp gối vẫn có thể tiếp diễn sau phẫu thuật. Tình trạng này có thể là do không phát hiện chấn thương xung quanh đầu gối hoặc trong quá trình phẫu thuật xảy ra sai sót.

4.6. Cách phòng ngừa biến chứng sau mổ tái tạo dây chằng chéo trước

Mặc dù không thể ngăn ngừa hoàn toàn các biến chứng sau phẫu thuật tái tạo dây chằng chéo trước. Nhưng những rủi ro có thể giảm nếu bạn thực hiện một số biện pháp sau:

• Phục hồi chức năng tích cực sau phẫu thuật.
• Sát trùng và thay bẳng vết mổ mỗi ngày theo hướng dẫn của bác sĩ.
• Liên hệ ngay với bác sĩ phụ trách nếu phát hiện điều bất thường sau phẫu thuật.

5. Mổ Dây Chằng Chéo Trước Xong: Tại Sao Đầu Gối Đau Và Cứng? - Phục Hồi Đúng

Bạn vừa phẫu thuật dây chằng chéo trước nhưng đầu gối vẫn sưng, đau nhức không ngừng? Cảm giác gối cứng đơ, không thể co duỗi tự nhiên khiến bạn lo lắng liệu có bao giờ trở lại được như trước? Là Bác sĩ Thể thao chuyên Cơ Xương Khớp, Bác sĩ Nguyễn Trọng Thủy hiểu nỗi sợ hãi khi gối bạn "không còn là gối cũ" sau mổ.

Video này sẽ chỉ cho bạn:

✅ Tại sao gối đau và cứng là BÌNh THƯỜNG trong giai đoạn đầu

✅ 5 bước phục hồi QUAN TRỌNG NHẤT tuần đầu tiên để tránh biến chứng

✅ Bài tập vật lý trị liệu ĐÚNG CHUẨN giúp gối linh hoạt trở lại

✅ Dấu hiệu NGUY HIỂM cần gặp bác sĩ ngay lập tức

Đừng để sai lầm trong phục hồi khiến bạn phải mổ lại! Xem ngay để lấy lại cuộc sống vận động của bạn.

6. Phân biệt đau – cứng BÌNH THƯỜNG và BẤT THƯỜNG sau mổ ACL

6.1. Dấu hiệu bình thường

• Đau nhẹ đến vừa
• Đau giảm dần theo thời gian
• Cứng gối buổi sáng, đỡ khi vận động
• Sưng nhẹ sau tập phục hồi

=> Tiếp tục theo phác đồ

6.2. Dấu hiệu cần đi khám ngay

• Đau tăng dần, không giảm
• Sưng nóng đỏ nhiều
• Gối không duỗi thẳng được sau 6–8 tuần
• Cảm giác lỏng gối, mất vững
• Sốt, đau dữ dội

Có thể là:

• Nhiễm trùng
• Tổn thương gân tái tạo
• Sẹo xơ nặng

7. Những sai lầm khiến đầu gối đau và cứng kéo dài sau mổ ACL

• Nghỉ ngơi quá nhiều
• Tự ý tập nặng
• Không tuân thủ phác đồ
• Bỏ tập khi thấy đau
• So sánh tốc độ hồi phục với người khác

8. Ăn uống và sinh hoạt giúp phục hồi tốt hơn

✔ Nên ăn:

• Đạm (cá, trứng, thịt nạc)
• Canxi, vitamin D
• Omega-3

❌ Hạn chế:

• Rượu bia
• Thuốc lá
• Thức ăn gây viêm

9. Bao lâu thì hết đau và hết cứng gối sau mổ ACL?

• Đau giảm rõ sau 6–8 tuần
• Cứng gối cải thiện trong 2–3 tháng
• Phục hồi gần hoàn toàn: 6–12 tháng

Tùy cơ địa và mức độ tuân thủ phục hồi.

10. Lời khuyên từ chuyên gia phục hồi chức năng

“Đừng sợ đau – hãy sợ không tập đúng.”

• Đau nhẹ là dấu hiệu cơ thể thích nghi
• Cứng gối là hậu quả của bất động
• Kiên trì đúng phương pháp là chìa khóa

Mổ dây chằng chéo trước xong bị đau và cứng đầu gối là tình trạng thường gặp, không đồng nghĩa với thất bại phẫu thuật. Nguyên nhân chủ yếu đến từ phản ứng viêm, yếu cơ, sẹo xơ và phục hồi chưa đúng cách.

Điều quan trọng nhất sau mổ ACL không phải là “nghỉ ngơi thật nhiều”, mà là phục hồi khoa học – đúng thời điểm – đúng cường độ. Khi được hướng dẫn bài bản và kiên trì thực hiện, đa số người bệnh có thể lấy lại chức năng gối tốt, trở lại sinh hoạt và thể thao an toàn.

❇️ Để đặt lịch khám, Bạn vui lòng gọi đến
  SĐT: 0399.16.1111
✳️ Hoặc đặt lịch khám trực tiếp TẠI ĐÂY
❣️ Thân ái!!!