Đứt dây chằng chéo trước (ACL) là một trong những chấn thương nghiêm trọng và phổ biến nhất ở khớp gối, đặc biệt thường gặp ở người chơi thể thao như bóng đá, cầu lông, bóng rổ, chạy bộ hoặc vận động mạnh. Không chỉ gây đau đớn, chấn thương này còn ảnh hưởng lâu dài đến khả năng vận động nếu không được chẩn đoán và điều trị đúng cách.

Nhiều người chủ quan cho rằng đau gối chỉ là bong gân nhẹ, dẫn đến chậm điều trị, hậu quả là gối lỏng, dễ tái chấn thương, thậm chí thoái hóa sớm. Hãy cùng Starsmec hiểu đầy đủ về đứt dây chằng chéo trước, từ nguyên nhân, dấu hiệu nhận biết đến các phương pháp điều trị và phục hồi hiệu quả.

1. Cấu tạo của khớp gối

Khớp gối là khớp yếu nhất của cơ thể, đây là khớp bản lề, với 3 khớp, gồm: Khớp chày - đùi, khớp chè - đùi và khớp chày - chè. Các yếu tố cân cơ, dây chằng, bao khớp giúp vững khớp gối.

Khớp gối gồm có 4 dây chằng: Dây chằng chéo trước, dây chằng chéo sau, dây chằng bên ngoài và dây chằng bên trong. Vì khớp gối lỏng lẻo nên thường bị chấn thương như trật khớp, đứt dây chằng, gãy xương,....Đứt dây chằng chéo đầu gối là tổn thương hay gặp nhất.

Khớp gối được cấu tạo bởi đầu dưới xương đùi và đầu trên xương chày. Để giảm bớt lực tải trên sụn khớp, hai mảnh sụn chêm trong và ngoài được gắn trên mâm chày. Khớp gối phải chịu sức nặng khi đi, đứng... và các lực tải lên khớp gối rất lớn.

Nhờ hệ thống dây chằng bao khớp, khớp gối được giữ vững. Khi đầu gối bị chấn thương, xương có thể bị gãy, một hoặc nhiều dây chằng đầu gối bị đứt hoặc giãn khiến cho gối bị lỏng.

Xem thêm: Đứt dây chằng chéo trước - Điều trị và chăm sóc thế nào?

2. Dây chằng chéo trước là gì? 

Dây chằng chéo trước (Anterior Cruciate Ligament – ACL) là một trong bốn dây chằng chính của khớp gối, nằm sâu bên trong khớp.

Vai trò của dây chằng chéo trước:

• Giữ cho xương chày không trượt ra trước so với xương đùi
• Ổn định khớp gối khi xoay, đổi hướng
• Giúp khớp gối vững chắc khi chạy, nhảy, dừng đột ngột

Khi ACL bị đứt, khớp gối mất vững, người bệnh rất khó vận động bình thường.

3. Đứt dây chằng chéo trước là gì? Hậu quả của đứt dây chằng chéo đầu gối?

3.1. Dây chằng chéo trước là gì?

Đứt dây chằng chéo trước là tình trạng dây chằng bị rách một phần hoặc rách hoàn toàn, thường do chấn thương gián tiếp.

Tình trạng này có thể chia thành:

• Rách bán phần ACL
• Đứt hoàn toàn ACL

Đứt hoàn toàn thường không tự lành, cần can thiệp y tế để phục hồi chức năng khớp gối.

3.2. Hậu quả của đứt dây chằng chéo đầu gối?

Đứt dây chằng đầu gối để lâu, người bệnh không thể thực hiện được các động tác phức tạp trong sinh hoạt cũng như các hoạt động thể dục thể thao... Bên cạnh đó, nếu tình trạng này kéo dài còn gây tổn thương thứ phát các thành phần khác trong khớp gối như rách sụn chêm, giãn các dây chằng còn lại, bề mặt sụn khớp bị bong tróc, thoái hóa khớp...

Khi người bệnh bị đứt dây chằng gối kéo dài, khớp gối bị hạn chế cử động khiến cơ đùi bị teo.

Mâm chày sẽ bị lệch ra trước so với xương đùi, khiến cho khớp gối bị mất vững, người bệnh đi lại khó khăn nếu dây chằng chéo đầu gối bị đứt.

Khớp gối mất vững khiến cho mâm chày trượt ra trước so với lồi cầu đùi khiến cho sụn chêm bị kẹt giữa 2 xương bị rách. Sụn chêm sẽ càng bị rách rộng thêm nếu hiện tượng này cứ lặp đi lặp lại.

Đứt dây chằng chéo đầu gối khiến cho khớp gối bị thay đổi động học khiến cho phân phối lực của lồi cầu xương đùi xuống mâm chày thay đổi bất thường dẫn đến sụn khớp bị tổn thương. Hệ quả là khớp gối bị thoái hóa.

4. Triệu chứng đứt dây chằng chéo đầu gối

Một số triệu chứng có thể xuất hiện khi bị đứt dây chằng chéo đầu gối như:

• Nghe thấy tiếng rắc sau khi bị chấn thương, đầu gối bị sưng nề, vận động trở nên khó khăn. Các triệu chứng này sẽ tự hết sau vài tuần.
• Lỏng gối: Người bệnh cảm giác đi lại khó khăn, chân yếu; chân bên gối lỏng khó khăn khi đứng trụ; dễ vấp ngã khi chạy nhanh; khi leo cầu thang, cảm giác chân không thật, khó khăn bước lên, bước xuống.
• Teo cơ: Do teo cơ nên bên đùi bị chấn thương sẽ nhỏ hơn so với bên lành. Do người bệnh ít vận động do đau bởi khớp gối bị lỏng lẻo nên triệu chứng này thường xuất hiện muộn. Những người ít vận động như nhân viên văn phòng, học sinh... thường dễ xảy ra tình trạng teo cơ.

Bác sĩ chẩn đoán tình trạng tổn thương dây chằng chéo đầu gối thông qua chụp X -quang, chụp MRI.

Xem thêm: Đứt dây chằng chéo trước - Điều trị và chăm sóc thế nào?

5. Nguyên nhân bị đứt dây chằng chéo đầu gối

Đứt dây chằng chéo đầu gối xảy ra do chấn thương trực tiếp và chấn thương gián tiếp. Chấn thương trực tiếp chiếm tới khoảng 30% khi va chạm trực tiếp vào vùng gối hoặc chơi các môn thể thao như đá bóng, bóng chuyền... hay tai nạn giao thông va chạm vùng đầu gối.

Chấn thương gián tiếp là nguyên nhân gây nên đứt dây chằng chéo đầu gối thường gặp nhất. Chẳng hạn như bạn đang chạy thì dừng hoặc chuyển hướng một cách đột ngột trong khi bàn chân vẫn giữ nguyên.

5.1. Chấn thương khi chơi thể thao

Đây là nguyên nhân phổ biến nhất, đặc biệt trong các môn:

• Bóng đá
• Cầu lông
• Bóng rổ
• Tennis
• Trượt tuyết
• Chạy bộ cường độ cao

Các động tác dễ gây đứt ACL:

• Dừng đột ngột
• Đổi hướng nhanh
• Tiếp đất sai tư thế
• Xoay gối khi bàn chân cố định

5.2. Tai nạn sinh hoạt và giao thông

• Trượt ngã
• Té cầu thang
• Tai nạn xe máy, ô tô
• Va chạm mạnh trực tiếp vào gối

5.3. Yếu tố nguy cơ làm tăng khả năng đứt ACL

• Cơ đùi yếu
• Mất cân bằng cơ quanh gối
• Khởi động không kỹ
• Kỹ thuật vận động sai
• Phụ nữ có nguy cơ cao hơn nam giới (do yếu tố giải phẫu và nội tiết)

6. Đứt dây chằng chéo trước có tự lành không?

Không, đặc biệt với trường hợp đứt hoàn toàn.

• Dây chằng không có khả năng tự liền
• Các mô xung quanh khó bù trừ hoàn toàn
• Gối vẫn lỏng dù hết đau

Chỉ nghỉ ngơi và uống thuốc không thể phục hồi ACL.

7. Tham khảo thông tin điều trị đứt dây chằng chéo đầu gối

7.1. Điều trị bảo tồn (không phẫu thuật)

Áp dụng khi:

• Rách bán phần
• Người ít vận động
• Không chơi thể thao cường độ cao
• Tuổi cao

Bao gồm:

• Mang nẹp gối
• Vật lý trị liệu
• Tập tăng cường cơ đùi, cơ mông
• Điều chỉnh sinh hoạt

Tuy nhiên, gối vẫn có nguy cơ lỏng khi vận động mạnh.

7.2. Phẫu thuật tái tạo dây chằng chéo trước

Áp dụng khi:

• Đứt hoàn toàn ACL
• Người trẻ, người chơi thể thao
• Gối mất vững rõ rệt
• Có tổn thương sụn chêm kèm theo

Phương pháp phổ biến:

• Nội soi tái tạo ACL
• Dùng gân tự thân hoặc gân đồng loại

Phẫu thuật không phải là kết thúc, mà là bước khởi đầu cho quá trình phục hồi.

Khi bạn bị đứt dây chằng chéo đầu gối, cách điều trị là bạn nên phẫu thuật tái tạo dây chằng bị đứt, từ 1 tuần đến 2 tháng sau khi dây chằng bị đứt là thời gian thích hợp.

Đối với trường hợp bị đứt dây chằng chéo trước hoàn toàn, thực hiện phẫu thuật tạo hình dây chằng chéo trước để chức năng khớp gối được cải thiện và ngăn ngừa các tổn thương thứ phát do đứt dây chằng chéo trước gây ra.

Với trường hợp bị đứt dây chằng chéo trước không hoàn toàn nhưng bên còn lại không còn đủ giữ vững khớp gối cũng có thể chỉ định phẫu thuật tạo hình đứt dây chằng chéo trước.

Đặc biệt sau mổ, bạn phải tập phục hồi chức năng để giúp dây chằng mới được máu nuôi sống tốt, khỏe, đủ để giữ vững khớp gối. Nếu bạn luyện tập không đúng phương pháp, dây chằng mới sẽ bị chết.

Với sự phát triển không ngừng của tiến bộ khoa học, bệnh nhân có thể điều trị đứt dây chằng chéo đầu gối bằng phẫu thuật nội soi tái tạo dây chằng chéo khớp gối bằng kỹ thuật ALL INSIDE.

ALL INSIDE là kỹ thuật xâm lấn tối thiểu điều trị đứt dây chằng chéo, sử dụng thanh ngang bằng titan và chỉ siêu bền, giúp gân xương được cố định chắc chắn và sớm liền lại, giảm tối đa nguy cơ nhiễm trùng, giảm đau trong mổ và sau mổ tốt. Từ đó, khả năng thành công của ca phẫu thuật ngày càng được cải thiện, thời gian hồi phục của bệnh nhân được rút ngắn rõ rệt hơn. Bệnh nhân có thể tập đi lại vững hơn ngay trong ngày thứ 2 sau mổ, tạo điều kiện phục hồi chức năng sớm, nhanh chóng trở về sinh hoạt bình thường.

Bạn vừa bị chấn thương đầu gối khi chơi thể thao? Đầu gối sưng to, đau nhức không thể đi lại, và cảm giác "đầu gối lung lay" khiến bạn hoảng sợ không biết có mổ không? Là Bác sĩ Thể thao chuyên về Cơ Xương Khớp với 15+ năm kinh nghiệm điều trị đứt dây chằng chéo trước (ACL), tôi hiểu rõ nỗi đau và lo lắng bạn đang trải qua. Trong video này, tôi sẽ giải thích:

✅ Tại sao đứt dây chằng chéo trước lại đau và sưng dữ dội đến vậy

✅ Dấu hiệu nhận biết chính xác đứt ACL (không chỉ là bong gân thông thường)

✅ Xử lý CẤP CỨU 48 giờ đầu để giảm sưng đau và bảo vệ đầu gối

✅ Khi nào CẦN MỔ, khi nào có thể điều trị bảo tồn

✅ Lộ trình hồi phục giúp bạn trở lại sân chơi an toàn

8. Tham khảo thông tin phục hồi chức năng sau đứt dây chằng chéo trước

8.1 Vai trò của vật lý trị liệu

Vật lý trị liệu giúp:

• Giảm đau, giảm sưng
• Khôi phục biên độ vận động
• Tăng sức mạnh cơ
• Lấy lại sự ổn định khớp gối
• Phòng ngừa tái chấn thương

8.2. Các giai đoạn phục hồi

Giai đoạn 1 (0–2 tuần):

• Giảm sưng đau
• Tập co duỗi nhẹ
• Đi lại có nạng

Giai đoạn 2 (2–6 tuần):

• Tăng biên độ vận động
• Tập mạnh cơ đùi
• Cải thiện dáng đi

Giai đoạn 3 (6–12 tuần):

• Tập thăng bằng
• Tăng sức mạnh toàn diện
• Chuẩn bị quay lại vận động

Giai đoạn 4 (3–6 tháng):

• Tập chuyên biệt theo môn thể thao
• Lấy lại phản xạ và sự tự tin

9. Bao lâu thì hồi phục sau đứt dây chằng chéo trước?

• Sinh hoạt bình thường: 6–8 tuần
• Chạy nhẹ: 3–4 tháng
• Chơi thể thao trở lại: 6–9 tháng

Thời gian hồi phục phụ thuộc rất nhiều vào tập luyện và tuân thủ phục hồi chức năng.

10. Những sai lầm khiến phục hồi ACL thất bại

• Chủ quan khi hết đau
• Không tập vật lý trị liệu
• Tập quá sớm, quá nặng
• Bỏ dở giữa chừng
• Không chỉnh tư thế vận động

11. Cách phòng ngừa đứt dây chằng chéo trước

• Khởi động kỹ trước khi chơi thể thao
• Tăng cường cơ đùi, cơ mông
• Học kỹ thuật tiếp đất đúng
• Mang giày phù hợp
• Không tập luyện quá sức

12. Khi nào cần đi khám ngay?

• Đau gối sau chấn thương
• Gối sưng to nhanh
• Không thể đứng vững
• Gối hay bị khuỵu
• Đau kéo dài không rõ nguyên nhân

Đi khám sớm giúp giảm nguy cơ biến chứng và rút ngắn thời gian hồi phục.

13. Đứt dây chằng chéo trước có chơi thể thao lại được không?

CÓ, nếu:

• Điều trị đúng phương pháp
• Phục hồi chức năng đầy đủ
• Quay lại vận động theo lộ trình

Rất nhiều vận động viên chuyên nghiệp đã trở lại thi đấu sau đứt ACL.

Đứt dây chằng chéo trước là chấn thương nghiêm trọng nhưng hoàn toàn có thể điều trị hiệu quả nếu được phát hiện sớm và phục hồi đúng cách. Điều quan trọng không chỉ nằm ở phẫu thuật hay không, mà là chiến lược phục hồi toàn diện và sự kiên trì của người bệnh.

Nếu bạn đang gặp tình trạng đau gối, lỏng gối hoặc nghi ngờ đứt dây chằng chéo trước, đừng chần chừ. Việc thăm khám sớm sẽ giúp bạn bảo vệ khớp gối và duy trì chất lượng cuộc sống lâu dài.

❇️ Để đặt lịch khám, Bạn vui lòng gọi đến
  SĐT: 0399.16.1111
✳️ Hoặc đặt lịch khám trực tiếp TẠI ĐÂY
❣️ Thân ái!!!