Các khớp trong cơ thể được bao quanh bởi hệ thống mô mềm giúp bảo vệ, nâng đỡ và hỗ trợ vận động. Trong đó, bao hoạt dịch có vai trò quan trọng trong việc duy trì môi trường bên trong khớp, góp phần giảm ma sát và giúp các đầu xương chuyển động linh hoạt. Khi cấu trúc này bị viêm, người bệnh có thể xuất hiện tình trạng đau, sưng, nóng và hạn chế vận động tại khớp.

Viêm bao hoạt dịch khớp có thể xảy ra ở nhiều vị trí như vai, khuỷu tay, cổ tay, hông, đầu gối hoặc gót chân. Bệnh thường liên quan đến vận động lặp đi lặp lại, chấn thương, nhiễm khuẩn hoặc các bệnh lý viêm khớp. Nếu không được phát hiện và xử lý phù hợp, tình trạng viêm có thể kéo dài, gây đau dai dẳng và ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày.

Vậy viêm bao hoạt dịch khớp là gì, có những dấu hiệu nào và điều trị ra sao? Cùng Starsmec tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

1. Viêm bao hoạt dịch khớp là gì?

Viêm bao hoạt dịch khớp xảy ra khi một túi chứa dịch lỏng ở các khớp bị viêm, sưng và đỏ. Bao hoạt dịch thường nằm gần vai, hông, khuỷu tay, đầu gối và bàn chân giữ vai trò như một lớp đệm giữa xương và các cơ bắp, gân, da xung quanh, giúp cho các hoạt động hàng ngày diễn ra dễ dàng hơn.

Bệnh viêm bao hoạt dịch thường xuất hiện ở những khớp cần phải hoạt động thường xuyên như khớp gối, cổ tay... và thường tái phát sau khi được điều trị. Mặc dù bất kỳ ai cũng có nguy cơ mắc viêm bao hoạt dịch khớp gối, nhưng những người phải hoạt động nhiều và người cao tuổi có nguy cơ mắc bệnh cao hơn. 

Cần phân biệt viêm bao hoạt dịch với viêm màng hoạt dịch khớp. Bao hoạt dịch là những túi dịch nằm ở các vị trí giúp giảm ma sát giữa các mô, trong khi màng hoạt dịch là lớp mô lót mặt trong bao khớp và có chức năng sản xuất dịch khớp. Hai tình trạng này có thể cùng xuất hiện nhưng không phải là một bệnh lý.

Viêm bao hoạt dịch có thể là cấp tính hoặc mạn tính. Thể cấp tính thường xuất hiện sau chấn thương hoặc vận động quá mức, trong khi thể mạn tính có thể liên quan đến tình trạng kích thích kéo dài hoặc các bệnh lý nền.

Xem thêm: VIÊM BAO HOẠT DỊCH KHỚP GỐI - Điều trị và chăm sóc như thế nào?

2. Nguyên nhân gây viêm bao hoạt dịch khớp

Các tình trạng viêm bao khớp gối, viêm bao khớp cổ tay hoặc viêm bao khớp vai thường xuất phát từ nhiều yếu tố khách quan và chủ quan, bao gồm:

• Chấn thương: Khớp gối, khớp khuỷu tay thường có bao hoạt dịch dưới da nên khi bị chấn thương, tình trạng này có khả năng làm tổn thương và viêm nhiễm bao hoạt dịch.
• Nghề nghiệp: Các công việc đòi hỏi vận động và lao động tay chân nhiều như làm vườn, lao công, hoặc vận động viên thể thao gây ra áp lực và tổn thương cho các khớp, dẫn đến viêm bao hoạt dịch.
• Tuổi tác: Tình trạng lão hóa khiến xương mất đi độ chắc khỏe và dễ bị tổn thương hơn, từ đó làm tăng nguy cơ mắc viêm bao hoạt dịch khớp.
• Bệnh lý: Các bệnh như gout, thấp khớp, tiểu đường cũng gây ra viêm bao hoạt dịch khớp. 

Viêm bao hoạt dịch có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau. Việc xác định đúng yếu tố gây bệnh giúp bác sĩ lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp và hạn chế nguy cơ tái phát.

2.1. Vận động lặp đi lặp lại

Đây là một trong những nguyên nhân thường gặp. Những động tác được thực hiện liên tục trong thời gian dài có thể tạo áp lực và ma sát lên bao hoạt dịch, khiến cấu trúc này bị kích thích và viêm.

Tình trạng này có thể gặp ở người thường xuyên làm việc với máy tính, thợ cơ khí, công nhân, người chơi thể thao hoặc những người phải quỳ, chống tay và mang vác vật nặng trong thời gian dài.

Ví dụ, việc thường xuyên chống khuỷu tay lên mặt bàn có thể làm tăng nguy cơ viêm bao hoạt dịch khuỷu tay. Tương tự, các hoạt động chạy bộ, leo cầu thang hoặc quỳ gối kéo dài có thể gây kích thích bao hoạt dịch quanh đầu gối.

Xem thêm: VIÊM BAO HOẠT DỊCH NGÓN CHÂN CÁI - Điều trị và chăm sóc như thế nào?

2.2. Chấn thương vùng khớp

Va đập trực tiếp, té ngã hoặc tai nạn có thể làm tổn thương bao hoạt dịch. Sau chấn thương, vùng mô quanh khớp có thể xuất hiện phản ứng viêm, sưng và đau.

Một số trường hợp chấn thương nhẹ nhưng lặp lại nhiều lần cũng có thể khiến bao hoạt dịch bị kích thích kéo dài.

2.3. Nhiễm khuẩn

Vi khuẩn có thể xâm nhập vào bao hoạt dịch thông qua vết thương ngoài da, vết cắt hoặc đường lan truyền từ vùng nhiễm trùng lân cận. Đây là nguyên nhân cần đặc biệt chú ý vì có thể dẫn đến viêm bao hoạt dịch nhiễm khuẩn.

Người bệnh thường có biểu hiện đau nhiều, sưng, nóng đỏ tại vị trí tổn thương. Một số trường hợp còn bị sốt, ớn lạnh hoặc mệt mỏi.

Viêm bao hoạt dịch do nhiễm khuẩn cần được thăm khám và điều trị sớm để tránh biến chứng lan rộng.

2.4. Các bệnh lý viêm và chuyển hóa

Một số bệnh lý có thể làm tăng nguy cơ viêm bao hoạt dịch, chẳng hạn như viêm khớp dạng thấp và gout.

Ở người mắc gout, tinh thể urat có thể tích tụ tại các mô quanh khớp, gây phản ứng viêm và đau. Trong khi đó, viêm khớp dạng thấp là bệnh tự miễn có thể ảnh hưởng đến nhiều cấu trúc quanh khớp, bao gồm cả bao hoạt dịch.

2.5. Tuổi tác và yếu tố nghề nghiệp

Theo thời gian, các mô mềm quanh khớp có thể thay đổi về độ đàn hồi và khả năng chịu tải. Khi kết hợp với vận động quá mức hoặc tư thế làm việc không phù hợp, nguy cơ kích thích bao hoạt dịch có thể tăng lên.

Những người làm công việc phải duy trì một tư thế trong thời gian dài hoặc thường xuyên thực hiện động tác lặp lại cũng có nguy cơ gặp tình trạng này.

Xem thêm: VIÊM BAO HOẠT DỊCH KHỚP CỔ CHÂN - Điều trị và chăm sóc như thế nào?

3. Triệu chứng viêm bao hoạt dịch khớp gối

Khác biệt với nhiều loại bệnh khác, triệu chứng của viêm bao hoạt dịch khớp gối dễ dàng nhận biết hơn, bao gồm:

• Sưng và tấy đỏ ở khớp.
• Đau nhức hoặc cảm giác cứng khớp, đặc biệt là khi di chuyển hoặc ấn vào.
• Dịch nhiều dẫn đến tình trạng ứ dịch trong túi hoạt dịch hoặc tràn dịch khớp.
• Khó khăn khi di chuyển nếu bệnh nhân bị viêm bao hoạt dịch ở khớp gối hoặc khi cầm nắm nếu bị viêm ở khớp cổ tay. 

Xem thêm: Tràn dịch khớp gối bất thường - Nguyên nhân do đâu?

4. Viêm bao hoạt dịch khớp có nguy hiểm không? 

Mặc dù bệnh viêm bao hoạt dịch khớp gối thường không gây nguy hiểm đến tính mạng, nhưng nếu không được điều trị đúng cách, bệnh sẽ trở nên nghiêm trọng hơn và xuất hiện những biểu hiện như:

• Cơn đau kéo dài mà không thấy dấu hiệu thuyên giảm.
• Sưng quá mức, bầm tím, đỏ hoặc phát ban quanh khu vực bị viêm.
• Đau nhức đột ngột, đặc biệt là khi tập thể dục.
• Cứng khớp do bất động kéo dài.

5. Phương pháp chẩn đoán

5.1 Tiền sử bệnh và khám lâm sàng

Bên cạnh quá trình thu thập thông tin về tiền sử bệnh, các bác sĩ cũng thực hiện khám thực thể người bệnh để đánh giá thời điểm bắt đầu bệnh và mức độ nghiêm trọng:

• So sánh tình trạng giữa hai đầu gối, đặc biệt là khi chỉ có một bên đau.
• Ấn nhẹ vào vùng xung quanh khớp gối để đánh giá tình trạng sưng, nóng và nguồn gốc cơn đau.
• Kiểm tra da ở khu vực bị ảnh hưởng để xem xét có xuất hiện các triệu chứng như mẩn đỏ hoặc nhiễm trùng hay không.
• Di chuyển đầu gối của bệnh nhân để đánh giá phạm vi chuyển động và xem liệu có xuất hiện cơn đau khi gối gập lại hoặc di chuyển vượt quá phạm vi bình thường không.

5.2 Chẩn đoán hình ảnh

Viêm bao hoạt dịch khớp gối có triệu chứng tương tự với một số chấn thương khác. Để chẩn đoán chính xác, bác sĩ sẽ yêu cầu người bệnh thực hiện các bước kiểm tra hình ảnh như sau:

• X-quang: Kết quả chụp X-quang giúp bác sĩ phát hiện các vấn đề liên quan đến xương hoặc viêm khớp.
• MRI: Phương pháp này sử dụng sóng radio và từ trường mạnh để tạo ra hình ảnh chi tiết về cấu trúc của xương và khớp. Điều này giúp bác sĩ quan sát được vị trí của mô mềm như bao hoạt dịch.
• Siêu âm: Phương pháp này hỗ trợ bác sĩ trong việc đánh giá tình trạng sưng tấy ở vùng bao hoạt dịch bị viêm.

5.3 Phân tích dịch khớp

Trong trường hợp bác sĩ nghi ngờ bệnh nhân viêm bao hoạt dịch ở khớp gối bị nhiễm trùng hoặc mắc phải bệnh gout, bác sĩ sẽ lấy một ít dịch trong bao hoạt dịch khớp gối để kiểm tra và phân tích dịch khớp.

6. Điều trị viêm bao hoạt dịch khớp gối

Viêm bao hoạt dịch khớp gối là căn bệnh gây ra nhiều đau đớn và cảm giác không thoải mái cho người bệnh. Ngay khi phát hiện dấu hiệu của bệnh, người bệnh nên đến bệnh viện để thăm khám và được chẩn đoán chính xác, cũng như đưa ra các phương án điều trị phù hợp.

Khi bị viêm bao hoạt dịch khớp, người bệnh cần phải nghỉ ngơi và hạn chế các hoạt động trong khoảng 2-3 tuần. Khớp bị viêm thường được cố định bằng băng thun hoặc nẹp để giảm đau và viêm của khớp. Ngoài ra, các phương pháp chườm đá và sử dụng thuốc kháng viêm như ibuprofen, aspirin, naproxen cũng được sử dụng để giảm sưng và đau.

Trong trường hợp viêm bao khớp do nhiễm trùng, bác sĩ sẽ kê đơn thuốc kháng sinh và thực hiện chọc hút dịch trong túi hoạt dịch để giảm đau tạm thời. Tuy nhiên, quá trình thực hiện chọc hút quá mức có khả năng gây tổn thương ở các phần mềm ở vùng chọc và lan rộng nhiễm trùng. 

Nếu sau 12 tuần điều trị mà tình trạng bệnh không cải thiện, người bệnh cần phải phẫu thuật mở hoặc nội soi khớp để chữa lành tổn thương và giảm áp lực lên túi hoạt dịch.

Ngoài các biện pháp điều trị chính thống, một số biện pháp tự chăm sóc cũng giúp người bệnh viêm bao hoạt dịch khớp kiểm soát tình trạng bệnh và giảm đau hiệu quả:

• Nghỉ ngơi và hạn chế cử động ở khu vực bị viêm để giúp tăng độ phục hồi.
• Chườm đá giúp giảm sưng và đau.
• Khi bị viêm bao khớp gối, người bệnh nên đặt một chiếc gối giữa hai chân khi nằm nghiêng một bên để giảm áp lực lên đầu gối.
• Đối với viêm bao khớp khuỷu tay, người bệnh tránh đè lên tay khi nằm nghiêng.
• Nếu muốn tham gia các môn thể thao đối kháng, người bệnh cần đảm bảo mặc đồ bảo hộ.
• Hạn chế lặp lại các hoạt động gây tổn thương cho khớp.
• Thăm khám bác sĩ định kỳ để theo dõi và đánh giá các tổn thương dây chằng, khớp và xương (nếu có).

Ngã chống khuỷu tay xuống lúc mới chơi thể thao, đau một tí rồi thôi nên vẫn chơi pickleball. Từ lúc ngã đến nay khoảng 3 tháng; nửa tháng gần đây mới thấy ở khuỷu tay nổi một cục lùng nhùng: chơi không đau, ấn vào mới hơi đau, chỉ thấy phiền vì cái cục và không hiểu là dịch hay là gì. Bác sĩ Nguyễn Trọng Thuỷ hỏi bệnh, thăm khám và giải thích cái cục ở mỏm khuỷu là gì, vì sao chưa đau mà vẫn là viêm.

CỤC LÙNG NHÙNG Ở MỎM KHUỶU LÀ GÌ?

Theo bác sĩ, cái cục là dịch. Ở mỏm khuỷu có một túi gọi là bao hoạt dịch; lúc ngã cắm thẳng khuỷu xuống, bao hoạt dịch bị tổn thương, đến nay viêm và tràn dịch. Sưng như vậy là có viêm, dù chơi vẫn không đau. Bác sĩ hỏi về xét nghiệm acid uric máu để loại trừ gút. Không phiền nhiều thì có thể để đó hoặc xoa thuốc chống viêm bôi ngoài; bác sĩ nhắc bây giờ chưa đau nhưng viêm đủ lớn thì có thể sẽ đau. Viêm bị đi bị lại nhiều lần, điều trị không được nữa thì có thể tính đến mổ lấy bao hoạt dịch. Đây là nhận định qua hỏi bệnh và thăm khám, chưa siêu âm, chưa xét nghiệm.

7. Cách phòng ngừa viêm bao hoạt dịch khớp

Việc điều chỉnh thói quen sinh hoạt và vận động có thể giúp giảm nguy cơ viêm bao hoạt dịch, đặc biệt ở những người thường xuyên lao động thể lực hoặc chơi thể thao.

Trước khi tập luyện, nên khởi động đầy đủ để làm nóng cơ và tăng khả năng thích nghi của các cấu trúc quanh khớp. Cường độ vận động cần được tăng dần, tránh đột ngột tập luyện quá sức.

Trong công việc, nên hạn chế duy trì một tư thế quá lâu hoặc lặp đi lặp lại một động tác với cường độ cao. Nếu phải quỳ gối hoặc chống khuỷu tay thường xuyên, nên sử dụng dụng cụ bảo vệ phù hợp để giảm áp lực lên bao hoạt dịch.

Ngoài ra, cần điều trị tốt các bệnh lý nền như gout và viêm khớp dạng thấp, giữ cân nặng hợp lý và tránh để xảy ra chấn thương vùng khớp.

Khi xuất hiện đau hoặc sưng kéo dài, người bệnh nên thăm khám thay vì tự ý dùng thuốc hoặc tiếp tục vận động với cường độ cao.

Xem thêm: Những lưu ý đối với người bị tràn dịch khớp gối khi chườm nóng - chườm lạnh

8. Khi nào cần đi khám bác sĩ?

Người bệnh nên đến cơ sở y tế nếu tình trạng đau hoặc sưng quanh khớp không cải thiện sau khi đã nghỉ ngơi và điều chỉnh hoạt động.

Đặc biệt, cần đi khám sớm nếu xuất hiện các dấu hiệu như:

• Khớp sưng to, nóng đỏ hoặc đau tăng nhanh.
• Đau nhiều khi cử động hoặc không thể vận động khớp bình thường.
• Có vết thương, vết cắt gần vị trí sưng đau.
• Xuất hiện sốt, ớn lạnh hoặc cảm giác mệt mỏi bất thường.
• Triệu chứng tái phát nhiều lần hoặc kéo dài không rõ nguyên nhân.

Nếu khớp sưng nóng đỏ kèm sốt, người bệnh cần được đánh giá khẩn cấp để loại trừ nhiễm khuẩn.

Viêm bao hoạt dịch khớp là tình trạng viêm tại các túi dịch có chức năng giảm ma sát giữa những cấu trúc quanh khớp. Bệnh có thể xuất hiện sau chấn thương, vận động lặp đi lặp lại, nhiễm khuẩn hoặc liên quan đến các bệnh lý viêm và chuyển hóa.

Việc nhận biết sớm triệu chứng, xác định đúng nguyên nhân và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp có ý nghĩa quan trọng trong việc giảm đau, phục hồi vận động và phòng ngừa tái phát. Khi xuất hiện tình trạng sưng nóng đỏ, đau nhiều hoặc sốt, người bệnh nên đi khám sớm để được chẩn đoán và xử trí kịp thời.

Xem thêm: VIÊM BAO HOẠT DỊCH KHỚP - Điều trị và chăm sóc như thế nào?

❇️ Để đặt lịch khám, Bạn vui lòng gọi đến
  SĐT: 0399.16.1111
✳️ Hoặc đặt lịch khám trực tiếp TẠI ĐÂY
❣️ Thân ái!!!