Gai cột sống gây đau đớn và khó khăn trong sinh hoạt hằng ngày của bệnh nhân. Gai cột sống nếu không được phát hiện và điều trị đúng cách, để lâu dễ dẫn đến các biến chứng xấu, gây chèn ép thần kinh. Một số trường hợp nặng hơn có thể gây ra bại liệt. Vậy nguyên nhân của gai cột sống là gì? Điều trị và chăm sóc như thế nào?

1. Gai cột sống là gì?

Gai cột sống hay còn gọi là bệnh thoái hóa cột sống, trong đó có sự hình thành các phần xương mọc ra (gai xương) phía ngoài và hai bên của cột sống. Đây chính là sự phát triển thêm ra của xương trên đốt sống, đĩa sụn, dây chằng quanh khớp do viêm khớp cột sống, chấn thương hoặc sự lắng đọng Calci ở các dây chằng, gân tại đốt sống.

Bệnh gai cột sống có thể xuất hiện tại nhiều vị trí trên xương sống cơ thể. Thông thường bệnh hay gặp nhất là gai cột sống cổ và gai cột sống thắt lưng.

Nếu không được phát hiện và điều trị sớm, bệnh gai cột sống sẽ ảnh hưởng rất nhiều tới chất lượng cuộc sống, khiến người bệnh khó chịu, giác đau ở vùng thắt lưng, đau vai hoặc cổ do gai chèn ép vào dây thần kinh, đau có thể lan xuống cánh tay, tê bì chân tay, thậm chí làm hạn chế cử động.

Chính vì vậy khi có những biểu hiện của bệnh gai cột sống, người bệnh nên nhanh chóng tới các cơ sở y tế để khám và điều trị theo phác đồ của bác sĩ.

Xem thêm: 4 tác dụng thần kỳ mà tập YOGA mang lại cho những người bị THOÁI HÓA CỘT SỐNG

2. Nguyên nhân nào dẫn đến bệnh gai cột sống?

Nguyên nhân gây ra bệnh gai cột sống cũng là do sự thích ứng của xương sống trước những tổn thương hay sự thoái hóa của khớp xương. Cụ thể, khi các khớp xương bị tổn thương như viêm, khiến cho cột sống không còn vững chắc. Cơ thể sẽ thích ứng bằng cách mọc ra những những nhánh xương hoặc gai xương nhằm bao quanh khớp xương sống đó để bảo vệ. Chính quá trình này đã tạo nên gai cột sống.

Hay phải bốc vác vật nặng, các động tác đi đứng, vận động, ngồi học, nằm ngủ ... sai tư thế rất dễ gây ra tổn thương cho cột sống

Sau đây là những yếu tố gây bệnh hay gặp nhất:

• Tuổi tác: Cùng với sự lão hóa của cơ thể, sự thoái hóa của cột sống theo thời gian cũng là sự lý giải cho việc bệnh gai đốt sống hay gặp ở người lớn tuổi.

• Thói quen sinh hoạt: Hay phải bốc vác vật nặng, các động tác đi đứng, vận động, ngồi học, nằm ngủ ... sai tư thế rất dễ gây ra tổn thương cho cột sống.

• Chấn thương cột sống: Các tai nạn, chấn thương như tai nạn giao thông... gây ra những tổn thương ở sụn khớp.

• Sự lắng đọng Calci: Hay gặp ở người lớn tuổi do sự thoái hóa của các đốt sống.

• Bệnh viêm cột sống mạn tính: Quá trình viêm gây ra sự bất thường ở phần sụn cột sống. Điều đó, tạo ra những tổn thương khiến quá trình vận động gặp khó khăn. Lúc này, cơ thể sẽ tự điều chỉnh để khắc phục hiện tượng trên, nhưng kết quả của quá trình chỉnh sửa lại là sự hình thành gai xương.

• Nguyên nhân khác: Những người thừa cân, vận động mạnh, hút thuốc lá, rượu bia và các chất kích thích... làm tăng nguy cơ mắc bệnh gai cột sống.

Xem thêm: Những tư thế ngủ ảnh hưởng xấu đến cột sống của bạn

3. Gai cột sống có triệu chứng như thế nào?

Bệnh gai cột sống có những biểu hiện không cách rõ ràng, rất khó nhận biết. Người bệnh chỉ biết mình bị gai cột sống khi bệnh đã tiến triển được lâu và có những cơn đau khó chịu phải đi khám hay một cách tình cờ khi tới bệnh viện khám tổng quát. Các triệu chứng thường gặp là đau vai, đau buốt thắt lưng, tê bì chân tay... Có thể kể tới những biểu hiện hay gặp như:

• Xuất hiện đau buốt ở cổ hoặc thắt lưng: Ban đầu sẽ chỉ là những biểu hiện xơ, cứng và mỏi cột sống lưng, cổ. Càng về sau, vùng bị gai cột sống càng đau nhiều thậm chí là cảm giác đau buốt. Đặc biệt là khi bệnh nhân vận động như đi lại hoặc đứng lên. Đau sẽ tăng lên khi hoạt động và giảm đi khi người bệnh nghỉ ngơi.

• Đau lan ra các chi: Trường hợp gai đốt sống cổ nặng, cơn đau có thể lan tới vai thậm chí còn đau lan qua hai tay. Trường hợp gai cột sống lưng ngoài gây đau ở lưng, còn đau dọc xuống hai chân.

• Tê bì, mất cảm giác ở các chi: Khi bị gai cột sống, cơ bắp cũng dần yếu đi do sự chèn ép của gai xương với dây thần kinh nhất là ở tay và chân.

• Rối loạn, chèn ép dây thần kinh: Người bệnh có những biểu hiện như tụt huyết áp, tăng tiết mồ hôi, mất cân bằng , khó thở...

• Mất kiểm soát đường tiểu tiện và/hoặc đại tiện: Đây là những biểu hiện khi bệnh ở giai đoạn nặng. Nguyên nhân là do đường ống dẫn tủy đã bị thu hẹp, người bệnh không thể tự mình kiểm soát được việc đi đại tiện, tiểu tiện, thậm chí tự đại tiểu tiện ra quần.

Ngoài ra, bệnh nhân bị bệnh gai cột sống còn có thêm các triệu chứng khác như: Mất có cảm giác ở phần cột sống có gai xương, cơ thể mệt mỏi, khó vận động, sút cân...

Xem thêm: Nguyên nhân và 4 dạng cong vẹo cột sống nào thường gặp?

4. Bệnh gai cột sống có nguy hiểm không? Biến chứng như thế nào?

Gai cột sống là bệnh nguy hiểm, gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe, chất lượng cuộc sống, giảm khả năng vận động. Nếu không được phát hiện sớm hoặc cải thiện sai cách, bệnh có nguy cơ gây tàn phế, khiến người bệnh mất khả năng vận động.

Cảnh báo về mức độ nguy hiểm của bệnh, nếu mắc gai cột sống ở thắt lưng, người bệnh sẽ thấy đau ở giữa thắt lưng hoặc lan xuống vùng hông. Cơn đau dữ dội hơn khi vận động, người bệnh thậm chí không thể tiếp tục duy trì công việc. Nếu bệnh xảy ra ở vùng cổ, người bệnh có thể bị đau nửa đầu, chóng mặt, buồn nôn, mất ngủ.

Đặc biệt khi kèm theo thoát vị đĩa đệm vùng cổ, các rễ thần kinh bị chèn ép, gây đau, tê lan xuống vai, cánh cẳng tay, về lâu dài, bệnh nhân có thể bị biến chứng vẹo, gù cột sống, yếu cơ, teo cơ ở tay hoặc chân…”.

Những biến chứng nguy hiểm nếu không được điều trị kịp thời:

• Thay đổi huyết áp: Biến chứng này gây ra do rối loạn thần kinh thực vật, huyết áp có thể tăng cao hoặc hạ xuống, khiến người bệnh dễ mắc rối loạn hô hấp.

• Thoát vị đĩa đệm: Do hệ thống các dây thần kinh chèn ép quá sâu đến rễ thần kinh, những phần bị chèn ép lâu ngày sẽ thoái hóa và biến thành thoát vị đĩa đệm, nếu không xử lý kịp thời có thể bị teo cơ, bại liệt.

• Rối loạn tiền đình: Biến chứng này thường xảy ra ở người bị thoái hóa cột sống cổ, do lượng máu và lượng oxy lưu thông lên não bị hạn chế, gây ra tình trạng rối loạn tiền đình.

• Bại liệt, mất khả năng lao động: Đây là biến chứng nghiêm trọng nhất xảy ra do hệ thống dây thần kinh bị chèn ép quá lâu, áp lực của cột sống khiến các dây thần kinh dần mất chức năng vận động, dần dần bị bại liệt.

5. GAI CỘT SỐNG - Điều trị như thế nào?

Gai cột sống không chỉ gây đau nhức mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng cuộc sống người bệnh. Vậy bệnh gai cột sống có chữa được không?

Giống như các bệnh lý cơ xương khớp khác, gai cột sống không thể chữa khỏi hoàn toàn. Tất cả các phương pháp điều trị nhằm giảm nhẹ triệu chứng cũng như hạn chế sự phát triển của gai xương. Để điều trị bệnh gai cột sống, người bệnh cần phối hợp nhiều biện pháp khác nhau như: sử dụng thuốc tây y kết hợp với đông y, các phương pháp vật lý trị liệu, tập thể dục nhằm điều trị các triệu chứng của bệnh gai cột sống.

5.1. Điều trị không dùng thuốc

Nếu bệnh không gây đau thì không cần thiết phải điều trị. Các phương pháp điều trị chỉ được ứng dụng khi có triệu chứng hoặc gây ra những biến chứng nghiêm trọng. Việc điều trị chủ yếu là điều trị triệu chứng, làm chậm bớt quá trình thoái hóa cột sống, giúp bệnh nhân sống chung với bệnh thoải mái hơn.

Điều trị gai cột sống có thể kết hợp các bài tập phục hồi chức năng thường xuyên, áp dụng mát-xa, vật lý trị liệu bằng hồng ngoại, sóng ngắn, điện xung… cũng đem lại hiệu quả tích cực.

5.2. Điều trị dùng thuốc

Nếu bệnh gây đau đớn, bệnh nhân cần được nghỉ ngơi và uống thuốc giảm đau kháng viêm không steroid, thuốc giãn cơ. Thuốc chống viêm không steroid có hiệu quả trong việc giảm đau lưng và cổ do gai cột sống. Một số loại thuốc như ibuprofen và naproxen, acetaminophen và tramadol cũng có tác dụng chống cơn đau. Thuốc giãn cơ như cyclobenzaprine và tizanidine được gợi ý có thể làm giảm co thắt cơ liên quan đến gai cột sống.

Ngoài dùng thuốc nên kết hợp với phương pháp châm cứu, vật lý trị liệu, tập thể dục thường xuyên. Cải thiện lối sống lành mạnh như ngừng hút thuốc, giảm cân, có chế độ ăn giàu canxi và nhiều rau xanh… Không làm việc nặng, hạn chế đi lại, nằm ngủ với nệm cứng, không dùng gối hoặc dùng gối đặc biệt…

5.3. Phẫu thuật

Phẫu thuật là phương pháp được cân nhắc cuối cùng đối với trường hợp có sự chèn ép vào tủy, làm hẹp ống tủy hoặc chèn ép hệ thần kinh, gây tê chân, tay, rối loạn đại, tiểu tiện. Sau phẫu thuật, gai xương có thể mọc trở lại ở cùng vị trí cũ, do vậy, người bệnh cần duy trì lối sống lành mạnh, chú ý tư thế khi học tập và làm việc để hạn chế nguy cơ tái phát. Đặc biệt cần tuân thủ điều trị và tái khám định kỳ để phát hiện và xử trí diễn tiến xấu kịp thời.

6. GAI CỘT SỐNG - Chăm sóc như thế nào?

Chăm sóc tại nhà có ý nghĩa rất quan trọng đối với những bệnh nhân. Các biện pháp khắc phục tại nhà bao gồm chườm ấm hoặc chườm đá có thể làm giảm cơn đau lưng và cổ.

Các phương pháp chăm sóc cơ bản cho người mắc phải:

• Để bệnh nhân nghỉ ngơi, không đi lại khi đau, nên nằm ở tư thế dễ chịu nhất

• Hướng dẫn bệnh nhân cách tập luyện các khớp để hạn chế thoái khớp và biến dạng khớp.

• Ăn uống đầy đủ, bổ sung năng lượng và hoa quả tươi.

• Vệ sinh sạch sẽ hàng ngày.

• Hướng dẫn bệnh nhân cách tự theo dõi các tác dụng phụ của thuốc.

• Cho bệnh nhân uống thuốc và tiêm thuốc theo chỉ định.

• Thực hiện đầy đủ các xét nghiệm cơ bản.

7. Biện pháp hay giúp phòng ngừa bệnh gai cột sống

Chăm sóc cột sống khỏe mạnh, giữ cho cột sống không mất đi đường cong sinh lý là phương pháp phòng ngừa hiệu quả. Cụ thể, không ngồi quá lâu và sai tư thế, tránh đứng hoặc ngồi hàng giờ ở một tư thế xấu, không nằm quá lâu ở tư thế không thoải mái.

Do quá trình lão hóa nên đây là bệnh khó tránh khỏi khi tuổi tác ngày càng lớn. Tuy nhiên, chúng ta có thể ngăn ngừa sự thoái hóa nhanh bằng việc tập thể dục thường xuyên, năng vận động nhẹ nhàng để các cơ và đốt sống linh hoạt. Tập vận động nhẹ nhàng, ngưng ngay các hoạt động thể lực bình thường nếu xảy ra tình trạng đau.

Cuối cùng là chế độ dinh dưỡng phù hợp và đầy đủ, đặc biệt là thực phẩm chứa nhiều canxi, hạn chế chất béo và chất đường nhằm kiểm soát cân nặng.

Cần dùng các nẹp hỗ trợ như nẹp cổ, nẹp thắt lưng để giảm cảm giác đau đớn hoặc khó chịu, tuy nhiên không nên lạm dụng các phương pháp hỗ trợ này trong thời gian dài. Khi đau cấp có thể đắp nóng hay lạnh tại vùng đau. Có thể dùng áp lạnh trong 48-72 giờ đầu tiên sau đó dùng nóng (tắm nóng, khăn nóng, hay túi chườm nóng) nếu cơn đau dai dẳng kéo dài. Nằm ngủ với nệm cứng đủ mà không cần gối hay dùng gối đặc biệt cũng là cách phòng ngừa gai cột sống hiệu quả.

8. Một số câu hỏi thường gặp đối với bệnh gai cột sống

8.1. Người bị gai đốt sống nên kiêng gì và ăn gì?

Bên cạnh tuổi tác thì thiếu hụt dưỡng chất cũng là một trong những nguyên nhân dẫn đến các bệnh xương khớp. Người mắc gai cột sống cần chú ý đến chế độ dinh dưỡng, ăn uống đầy đủ các dưỡng chất, nhất là các chất giàu canxi. Không nên ăn đồ ăn nhanh, đồ nhiều dầu mỡ. Đặc biệt kiểm soát cân nặng chặt chẽ, việc tăng cân quá nhanh, thừa cân, béo phì sẽ khiến hệ xương khớp gặp áp lực khiến tình trạng thoái hóa đốt sống cổ nặng nề hơn.

Xem thêm: Canxi LITHOTHAMNE - Hỗ trợ chắc khỏe xương, răng

8.2. Người bị gai cột sống có nên uống canxi không?

Canxi là hoạt chất giữ vai trò quan trọng trong việc nuôi dưỡng và phục hồi tổn thương ở các đốt xương sống. Nếu thiếu hụt canxi, các tế bào xương mới sẽ không được hình thành. Mặc dù nguyên nhân dẫn đến gai cột sống là do canxi bị lắng đọng nhưng không phải vì thế mà những đối tượng này kiêng bổ sung canxi. Bổ sung canxi sẽ giúp các tổn thương ở xương hồi phục, hạn chế quá trình thoái hóa và đau nhức.

Xem thêm: 5 TÁC HẠI khi DƯ THỪA CANXI trong cơ thể - Bạn có biết ?

8.3. Người bị gai cột sống có nên tập gym không?

Bệnh nhân vẫn có thể tập Gym bình thường. Mặc dù vậy, các bài tập cần được thiết kế đúng và phù hợp với thể trạng để hỗ trợ điều trị bệnh, đồng thời ngăn ngừa rủi ro phát sinh. Không nên tập với cường độ cao, các bài tập nặng là nguy cơ khiến bệnh trở nên trầm trọng hơn.

Xem thêm: 6 lưu ý giúp phòng tránh chấn thương trong quá trình tập gym

8.4. Bệnh gai cột sống và bệnh thoát vị đĩa đệm có giống nhau không?

Câu trả lời là không. Đều là dạng thoái hóa xương khớp ở cột sống, nhưng gai cột sống và thoát vị đĩa đệm là 2 tình trạng khác nhau. Trong khi thoát vị đĩa đệm là tình trạng nhân nhầy đĩa đệm cột sống thoát ra khỏi vị trí bình thường, chèn ép vào ống sống hoặc các rễ thần kinh thì gai cột sống là bệnh thoái hóa xương khớp ở vùng cột sống, hình thành các gai xương ở bên ngoài hoặc ở hai bên cột sống.

Khám sức khỏe định kỳ là cách tốt nhất để phát hiện sớm các tiến triển xấu của bệnh gai cột sống nói riêng, cũng như các bệnh lý sức khỏe nói chung, từ đó có biện pháp điều trị phù hợp, giúp bạn bảo vệ tốt nhất sức khỏe của mình!

❇️ Để đặt lịch khám, Bạn vui lòng gọi đến
  SĐT: 0399.16.1111
✳️ Hoặc đặt lịch khám trực tiếp TẠI ĐÂY
❣️ Thân ái!!!