Quả trâu cổ có tác dụng gì? Đây là câu hỏi được nhiều người quan tâm khi tìm hiểu về những loại quả dân gian thường xuất hiện trong các bài thuốc y học cổ truyền. Trâu cổ là một loại cây dây leo khá đặc biệt, quả có hình dáng giống quả sung và thường mọc trên thân, cành của cây lớn.

Trong dân gian, nhiều bộ phận của cây trâu cổ được sử dụng với những mục đích khác nhau. Một số tài liệu y học cổ truyền cũng ghi nhận quả và các bộ phận khác của cây có giá trị làm dược liệu.

Tuy nhiên, không phải mọi công dụng được truyền miệng đều đã được chứng minh bằng nghiên cứu lâm sàng. Vì vậy, trước khi sử dụng quả trâu cổ với mục đích sức khỏe, cần hiểu rõ đặc điểm của cây, cách dùng và những trường hợp cần thận trọng. Hãy cùng Starsmec tìm hiểu ngay nhé!

Từ khoảng tháng 8 đến tháng 10 hằng năm là thời điểm quả trâu cổ được thu hái nhiều. Loại quả này còn được biết đến với một số tên gọi khác như Quảng vương bất lưu hành, Mộc vương bất lưu hành; trong một số tài liệu Đông y được gọi là Bệ lệ quả.

Theo y học cổ truyền, quả trâu cổ có vị ngọt, chát, hơi chua, tính bình và được sử dụng trong một số bài thuốc với mục đích hỗ trợ hoạt huyết, tiêu thũng, lợi thấp, sáp tràng và lợi sữa.

1. Tìm hiểu chung về cây và quả trâu cổ

Trước khi khám phá quả trâu cổ có tác dụng gì, bạn cũng cần tìm hiểu xem cây, quả trâu cổ có đặc điểm như thế nào và nguồn gốc từ đâu. Cây trâu cổ có tên tiếng Anh là Ficus Pumila L, tên gọi tiếng Việt khá đa dạng gồm cây trâu cổ, cây bị lệ, cây sộp, vẩy ốc, vương bất lưu hành,...

Cây trâu cổ là loài cây thân dạng dây leo và mọc bò, các rễ bám và mọc lan rộng. Đặc điểm của cây trâu cổ là có nhiều nhánh và khi cây non có thể có mủ trắng. Lá cây trâu cổ không có cuống mà mọc trực tiếp từ thân, cành, lá dạng hình tim và nhỏ, nhìn như vảy ốc nên cây còn được gọi là cây vẩy ốc.

Ngoài quả trâu cổ thì loài cây này còn có thể tận dụng thân, cành, lá, rễ của cây để làm thuốc chữa bệnh, có dược tính khá tốt trong một số bệnh lý cụ thể. Trâu cổ được phát hiện đầu tiên ở các nước Malaysia và Ấn Độ, đa số là mọc hoang nhưng một số nơi vẫn tận dụng cây trâu cổ để làm cảnh, trang trí không gian, tạo khoảng sân mát mẻ,...

Quả trâu cổ thường được thu hái vào mùa thu và sau đó nấu chín rồi cắt nhỏ, phơi khô để làm dược liệu. Thân, cành và lá cây có thể thu hoạch quanh năm, dùng trực tiếp ở dạng tươi hay phơi khô để bảo quản lâu dài đều được. Thành phần dược tính trong quả trâu cổ gồm có 12% chất gôm thủy phân thành fructose, arabinose và glucose.

Xem thêm: Ăn sung có tốt cho sức khỏe không? Sự thật, lợi ích và những điều cần biết

2. Quả trâu cổ có những tác dụng gì?

Trong y học cổ truyền, quả trâu cổ được sử dụng trong một số trường hợp như tắc tia sữa, ít sữa sau sinh, rối loạn kinh nguyệt, một số chứng liên quan đến chức năng sinh lý nam, viêm sưng và các vấn đề đường tiêu hóa kéo dài.

Về mặt nghiên cứu hiện đại, các nhà khoa học đã tìm thấy trong quả trâu cổ nhiều nhóm hợp chất thực vật như polyphenol, flavonoid, triterpenoid, sterol, polysaccharide, pectin và acid béo.

Một số nghiên cứu thực nghiệm cho thấy các hợp chất này có thể có hoạt tính chống oxy hóa, chống viêm, kháng khuẩn và một số tác động liên quan đến chuyển hóa lipid. Một số hướng nghiên cứu khác cũng đang xem xét khả năng bảo vệ gan hoặc tác động đến chức năng sinh sản.

Tuy nhiên, phần lớn bằng chứng hiện có vẫn đến từ nghiên cứu trong phòng thí nghiệm hoặc trên động vật. Do đó, chưa nên xem quả trâu cổ như một phương pháp điều trị hoặc khẳng định chắc chắn hiệu quả đối với các bệnh cụ thể ở người.

Xem thêm: Những loại THỰC PHẨM nên bổ sung cho cơ thể khi bị ốm

3. Quả trâu cổ có tác dụng gì?

Tìm hiểu quả trâu cổ có tác dụng gì được nhiều người quan tâm, chú ý bởi đây được xem là vị thuốc dân gian quý, có nhiều tác dụng tốt với sức khỏe, đặc biệt là với phái mạnh. Hiệu quả mà quả trâu cổ đem lại được ghi nhận trong cả y học cổ truyền và y học hiện đại.

3.1. Theo y học cổ truyền

Theo một số tài liệu Đông y và y học cổ truyền về việc quả trâu cổ có tác dụng gì cho biết, loại dược liệu này là một vị thuốc bô và dùng để trị dương ủy di tinh, liệt dương, triệu chứng đau lưng, viêm tinh hoàn, tắc tia sữa ở phụ nữ sau sinh, tăng tiết sữa mẹ, cải thiện vấn đề kinh nguyệt không đều.

Bên cạnh đó, quả trâu cổ còn được dùng để chữa các chứng đau nhức cơ thể, đau mỏi xương khớp, đau tay, phong thấp, mụn nhọt hoặc ngứa ngáy, lở loét. Với người khỏe mạnh, quả trâu cổ phát huy hiệu quả tăng cường đề kháng, phục hồi sức khỏe.

3.2. Theo y học hiện đại

Theo các nghiên cứu y học về quả trâu cổ cho thấy, loại quả này có hiệu quả trong việc:

• Giảm đau, chống viêm: Quả trâu cổ có tác dụng gì? Một số kết quả nghiên cứu về quả trâu cổ cho thấy trong quả trâu cổ có chứa chiết xuất methanol - một hoạt chất có thể giảm đau, chống viêm, hạn chế vi khuẩn xâm nhập gây bệnh. Sử dụng quả trâu cổ đúng cách có thể phát huy hiệu quả giảm các cơn đau nhức xương khớp, giảm viêm khớp và nhiều chứng đau khác.
• Hạ đường huyết: Người có đường huyết cao, có nguy cơ bị bệnh tiểu đường được tham gia thí nghiệm về tác dụng của quả trâu cổ và kết quả ghi nhận, thành phần polysaccharide pectic và axit hexenuronic trong quả trâu cổ hỗ trợ hiệu quả việc kiểm soát đường huyết ổn định, hỗ trợ kích thích sản sinh insulin tránh tăng đường huyết. Nhờ công dụng này mà quả trâu cổ rất tốt với người có nguy cơ hoặc đang bị đái tháo đường.
• Kháng khuẩn: Nói đến việc quả trâu cổ có tác dụng gì thì không thể nào bỏ qua công dụng trong việc kháng khuẩn, chống viêm. Hợp chất neohopane được phát hiện trong quả trâu cổ có thể kháng lại các chủng vi khuẩn thường gặp như E.Coli, pseudomonas aeruginosa, candida albicans,...
• Chống oxy hóa: Hàm lượng chất chống oxy hóa trong quả trâu cổ được đánh giá cao khi có đến 4 hoạt chất chống oxy hóa flavonoid glycoside gồm rutin, apigenin, 6-neohesperidose, kaempferol robinobioside, kaempferol 3-rutinoside tăng khả năng chống gốc tự do và các tác nhân gây bệnh, đặc biệt là bệnh ung thư.
• Ức chế tế bào ung thư: Khi giải đáp câu hỏi quả trâu cổ có tác dụng gì, các chuyên gia cho biết quả trâu cổ có thể ức chế được sự hình thành, phát triển và lan rộng của các tế bào ung thư. Thí nghiệm tuy chỉ mới thực hiện trên chuột nhưng cho hiệu quả khá tốt và được ứng dụng trong thời gian sắp tới.

Xem thêm: Viêm khớp dạng thấp nhiều lần có thể gây ra bệnh lý về tim mạch

4. Quả trâu cổ được sử dụng như thế nào?

Trong y học cổ truyền, quả trâu cổ có thể được dùng dưới nhiều dạng khác nhau, tùy mục đích và bài thuốc.

4.1. Dùng quả trâu cổ trong các bài thuốc

Quả trâu cổ khô có thể được phối hợp với những dược liệu khác trong các bài thuốc cổ truyền nhằm hỗ trợ một số vấn đề như chức năng sinh lý nam, ít sữa sau sinh hoặc rối loạn tiêu hóa.

Tuy nhiên, liều lượng và cách phối hợp dược liệu không nên tự ý áp dụng. Một bài thuốc phù hợp cần được lựa chọn dựa trên thể trạng, triệu chứng và tình trạng sức khỏe cụ thể.

4.2. Quả trâu cổ kết hợp với thực phẩm

Một số tài liệu dân gian sử dụng quả trâu cổ để chế biến cùng các thực phẩm như móng giò. Cách dùng này chủ yếu dựa trên kinh nghiệm truyền thống.

Đối với phụ nữ sau sinh, tình trạng ít sữa hoặc tắc tia sữa cần được đánh giá nguyên nhân. Không nên chỉ dựa vào món ăn hay dược liệu để xử lý nếu tình trạng kéo dài, kèm đau, sưng, sốt hoặc có dấu hiệu viêm tuyến vú.

4.3. Ngâm rượu quả trâu cổ

Quả trâu cổ khô đôi khi được dùng để ngâm rượu theo kinh nghiệm dân gian và y học cổ truyền.

Tuy nhiên, không nên mặc định rượu ngâm quả trâu cổ có tác dụng tăng testosterone hoặc cải thiện chức năng sinh lý ở nam giới. Những tác dụng này chưa có đủ bằng chứng lâm sàng để khẳng định.

Bên cạnh đó, rượu không phải là lựa chọn phù hợp với tất cả mọi người. Người mắc bệnh gan, một số bệnh tim mạch, đang sử dụng thuốc hoặc cần hạn chế rượu bia nên đặc biệt thận trọng.

5. Ai cần thận trọng khi sử dụng quả trâu cổ?

Quả trâu cổ là dược liệu nên việc sử dụng với mục đích chữa bệnh cần có sự hướng dẫn của người có chuyên môn, đặc biệt khi dùng kéo dài hoặc phối hợp nhiều loại thuốc.

Phụ nữ mang thai không nên tự ý sử dụng các bài thuốc có quả trâu cổ. Người có hệ tiêu hóa nhạy cảm hoặc đang gặp các vấn đề tiêu hóa cũng cần thận trọng.

Đặc biệt, nếu đang điều trị bệnh và sử dụng thuốc chống đông, thuốc hạ đường huyết, thuốc hạ mỡ máu hoặc các thuốc khác, nên thông báo với bác sĩ hoặc thầy thuốc trước khi dùng dược liệu.

Không nên tự ý dùng quả trâu cổ để thay thế thuốc điều trị đã được kê đơn.

6. Cần lưu ý gì khi dùng quả trâu cổ?

Quả trâu cổ nên được sử dụng đúng loại, đúng bộ phận và được sơ chế phù hợp. Không nên tự thu hái cây mọc hoang nếu chưa xác định chính xác dược liệu.

Với các bài thuốc từ quả trâu cổ, cần tuân thủ cách chế biến và liều lượng do người có chuyên môn hướng dẫn. Việc tự ý tăng liều hoặc kết hợp nhiều dược liệu có thể làm tăng nguy cơ gặp tác dụng không mong muốn.

Những thông tin về khả năng chống ung thư, tăng testosterone, bảo vệ tế bào hoặc điều trị bệnh cụ thể hiện chủ yếu mới được nghiên cứu ở mức tiền lâm sàng hoặc có bằng chứng hạn chế. Vì vậy, cần thận trọng với những quảng cáo coi quả trâu cổ như một loại “thuốc chữa bệnh”.

7. Quả trâu cổ và quả sung có giống nhau không?

Quả trâu cổ và quả sung đều thuộc chi Ficus, vì vậy có một số đặc điểm tương đồng.

Tuy nhiên, đây là hai loài khác nhau.

Quả trâu cổ thường có hình dáng và cấu trúc đặc trưng riêng, trong khi quả sung thường được biết đến với quả mọc thành cụm trên thân hoặc cành.

Do có nhiều loài Ficus trong tự nhiên, việc xác định đúng loài rất quan trọng khi sử dụng làm thực phẩm hoặc dược liệu.

8. Có nên tự hái quả trâu cổ mọc ngoài tự nhiên?

Không nên sử dụng tùy tiện.

Cây mọc hoang có thể tiếp xúc với:

• Thuốc bảo vệ thực vật.
• Nguồn nước ô nhiễm.
• Kim loại nặng trong đất.
• Phân động vật.
• Nấm và vi sinh vật.

Ngoài ra, người không có chuyên môn có thể nhầm trâu cổ với những loài cây khác có hình thái tương tự.

Nếu sử dụng làm dược liệu, nên chọn nguyên liệu có nguồn gốc rõ ràng.

9. Những hiểu lầm thường gặp về quả trâu cổ

• Quả trâu cổ càng già càng chữa được nhiều bệnh: Không có cơ sở để khẳng định như vậy.
• Cây thuốc thì ăn bao nhiêu cũng được: Sai. Liều lượng và cách sử dụng vẫn có thể ảnh hưởng đến an toàn.
• Quả trâu cổ có thể thay thuốc Tây: Không nên tự ý thay thế thuốc điều trị bằng dược liệu.
• Nghiên cứu trong phòng thí nghiệm chứng minh quả chữa bệnh: Đây là cách diễn giải quá mức. Nghiên cứu phòng thí nghiệm chủ yếu cho thấy tiềm năng cần được tiếp tục đánh giá.

Quả trâu cổ có tác dụng gì? Quả trâu cổ, thường được định danh là Ficus pumila L., là một loại quả thuộc chi Ficus được biết đến trong dân gian và y học cổ truyền. Một số tài liệu ghi nhận việc sử dụng các bộ phận của cây với nhiều mục đích khác nhau.

Các nghiên cứu hiện đại cũng đã quan tâm đến thành phần hóa học của cây, trong đó có flavonoid, polyphenol và một số nhóm hợp chất khác. Tuy nhiên, những kết quả này chưa đủ để khẳng định quả trâu cổ có thể điều trị các bệnh cụ thể ở người.

Nếu muốn sử dụng quả trâu cổ, điều quan trọng là xác định đúng loài, lựa chọn nguyên liệu sạch, sử dụng với lượng phù hợp và không tự thay thế thuốc điều trị.

Đặc biệt, phụ nữ mang thai, trẻ nhỏ, người mắc bệnh mạn tính hoặc đang sử dụng thuốc nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng quả trâu cổ với mục đích chữa bệnh.

❇️ Để đặt lịch khám, Bạn vui lòng gọi đến
  SĐT: 0399.16.1111
✳️ Hoặc đặt lịch khám trực tiếp TẠI ĐÂY
❣️ Thân ái!!!