Củ dền không chỉ có màu đỏ tím bắt mắt mà còn chứa nhiều dưỡng chất đáng chú ý như folate, chất xơ, kali và các hợp chất thực vật. Đặc biệt, củ dền là một trong những thực phẩm tự nhiên giàu nitrate, chất có thể được cơ thể chuyển hóa thành nitric oxide và liên quan đến quá trình giãn mạch.

Nhờ thành phần dinh dưỡng này, củ dền có thể là lựa chọn phù hợp trong chế độ ăn của một số nhóm người. Tuy nhiên, ăn củ dền không thay thế thuốc điều trị và không phải ai cũng nên sử dụng với số lượng lớn.

Vậy 6 nhóm người nào có thể hưởng lợi khi bổ sung củ dền vào chế độ ăn? Hãy cùng Starsmec tìm hiểu ngay nhé!

Củ dền chứa nhiều dưỡng chất thiết yếu nhưng lại rất ít calo. Trung bình trong 100 gram (g) củ dền luộc cung cấp 44 kcal cùng lượng lớn folate, mangan, đồng, kali và các hợp chất chống oxy hóa. Việc bổ sung củ dền vào thực đơn hàng ngày mang lại nhiều giá trị thực tế cho một số nhóm đối tượng cụ thể với những nhu cầu sức khỏe khác nhau.

1. Củ dền có tác dụng gì?

Cùng nằm trong họ củ cải ngọt, được trồng nhiều nhất ở Bắc Mỹ, Trung Quốc, Anh Quốc, củ dền lại được biết đến với hàm lượng dinh dưỡng cao hơn hẳn. Sở dĩ củ dền luộc có màu đỏ là nhờ hợp chất hỗn hợp tự nhiên betacyanin (đỏ) và betaxanthin (tím) cấu thành từ hóa tính thực vật. Trong củ dền và cả lá của cây chứa nhiều vitamin A, B1, B2, B6 và C. So với cải bó xôi, trong lá và thân củ dền có hàm lượng sắt cao hơn. Chúng cũng chứa rất nhiều chất canxi, magiê, đồng, phốt pho, choline, acid folic, i-ốt, mangan, natri hữu cơ, kali, chất xơ và carbohydrate ở dạng đường tiêu hóa tự nhiên.

Để giải mã băn khoăn củ dền đỏ có tác dụng gì, một số lợi ích tiêu biểu phải kể đến như:

1.1. Chứa nhiều chất chống oxy hóa, kháng viêm

Thật bất ngờ khi những chất chất chống oxy hóa, vitamin và vi khoáng chất với tác dụng phòng chống bệnh tật lại có hàm lượng cao trong của dền. Không những vậy, củ dền là một nguồn tuyệt vời betalains có đặc tính chống oxy hóa và kháng viêm mạnh mẽ.

Xem thêm: Chất chống oxy hóa hỗ trợ xương khớp như thế nào? Sự thật khoa học bạn nên biết trước khi bổ sung

1.2. Thúc đẩy sức khỏe tim mạch, hệ tuần hoàn

Một trong những lợi ích không thể bỏ qua của củ dền luộc là khả năng thúc đẩy sức khỏe tim mạch. Củ dền là một nguồn cung cấp giàu nitrat trong chế độ ăn uống, hoạt động như một thuốc giãn mạch hỗ trợ việc cải thiện lưu lượng máu và hạ huyết áp trong các trường hợp cần thiết. Ngoài ra, củ dền còn hỗ trợ hạ mức cholesterol, một trợ thủ đắc lực trong việc bảo vệ tim mạch.

Nước ép củ dền có màu đỏ thẫm đặc trưng có tác dụng rất tốt trong việc hòa tan những chất kết tụ canxi vô cơ mà các chất kết tụ này gây xơ cứng các động mạch, giữ độ đàn hồi.

Xem thêm: 5 Nhóm Người Được Khuyên Nên Ăn Đậu Bắp Thường Xuyên, Nhiều Lợi Ích Cho Tim Mạch Và Đường Huyết

1.3. Tham gia giải độc

Thông thường, cơ thể con người có khả năng tự loại bỏ độc tố bằng các hệ thống thanh lọc tự nhiên. Để bổ trợ thêm cho quá trình này, chất choline trong nước ép rau dền không chỉ giúp bài trừ độc tố ở gan một cách hiệu quả, mà còn giúp bài độc toàn bộ hệ thống do lạm dụng rượu quá nhiều. Không những vậy, cùng với nước ép cà rốt, các tính năng tẩy sạch của hai loại nước ép này rất hiệu quả trong việc chữa các bệnh liên quan đến túi mật và thận.

1.4. Bổ trợ chức năng não bộ

Để bảo vệ sức khỏe cho não bộ và kìm hãm tốc độ suy giảm nhận thức, việc cung cấp một chế độ ăn có hàm lượng nitrat cao như củ dền là một phương pháp nên được cân nhắc.

1.5. Hỗ trợ sức khỏe tiêu hóa, giảm cân

Như bao nguồn thực vật khác, củ dền luộc chứa nhiều chất xơ, rất tốt cho hệ đường ruột. Thông thường, chất xơ sẽ chỉ di chuyển qua đường ruột mà không được hấp thụ, thay vào đó là giúp nhuận tràng, hỗ trợ tiêu hóa các chất dinh dưỡng. Bên cạnh đó, khi bạn ăn chất xơ sẽ có cảm giác nhanh no, hỗ trợ quá trình giảm cân rất tốt

Xem thêm: QUẢ BÒN BON giúp giảm nguy cơ mắc bệnh TIM MẠCH, cải thiện HỆ TIÊU HÓA

1.6. Cải thiện tâm trạng, tăng cường hệ miễn dịch

Với hàm lượng vitamin và chất dinh dưỡng trong củ dền đỏ đã được chứng minh giúp tăng cường hệ miễn dịch và chống nhiễm trùng. Dưỡng chất trong loại củ này giúp kích thích sự oxy hóa của các tế bào và kích thích sự sản sinh ra những tế bào máu mới.

Bên cạnh những hoạt chất thực vật, chất xơ..., củ dền còn chứa một hợp chất nitrogen gọi là bataine. Chất này giúp thúc đẩy sự sản sinh ra serotonin (chất tạo hưng phấn) tự nhiên cho cơ thể, tác dụng thư giãn tinh thần, sảng khoái, dễ tươi cười.

2. Xem ngay 6 Nhóm Người Nên Ăn Củ Dền Để Có Lợi Cho Sức Khỏe

2.1. Tăng huyết áp

Huyết áp cao là yếu tố nguy cơ hàng đầu gây ra các biến chứng tim mạch nguy hiểm. Nhờ hàm lượng nitrat tự nhiên phong phú, củ dền có khả năng hỗ trợ kiểm soát chỉ số huyết áp hiệu quả. Khi tiêu thụ, nitrat trong củ dền chuyển hóa thành ocid nitric trong cơ thể, giúp làm giãn mạch máu và hạ huyết áp tâm thu lẫn tâm trương.

Ngoài ra, củ dền cung cấp hàm lượng lớn folate (đáp ứng 20% nhu cầu hàng ngày), góp phần duy trì sức khỏe mạch máu và hỗ trợ ổn định chỉ số huyết áp cho người bệnh.

Xem thêm: Tăng huyết áp thứ phát - Nguyên nhân do đâu?

2.2. Vận động viên và người tập thể thao

Các hợp chất nitrat trong củ dền có khả năng nâng cao hiệu quả hoạt động của ty thể, vốn là bộ phận chịu trách nhiệm sản xuất năng lượng cho tế bào. Do đó, việc tiêu thụ nước ép củ dền giúp kéo dài thời gian vận động trước khi cơ thể kiệt sức, đồng thời tăng cường sức bền.

Nồng độ nitrat trong máu đạt mức cao nhất sau 2 - 3 giờ tiêu thụ. Uống nước ép củ dền trước khi tập luyện hoặc thi đấu vài giờ là phương pháp tự nhiên giúp tối ưu hóa hiệu suất thể chất.

2.3. Mắc các chứng viêm mạn tính

Tình trạng viêm mạn tính liên quan trực tiếp đến các vấn đề sức khỏe như béo phì, bệnh tim và ung thư. Củ dền chứa các sắc tố betalain có đặc tính hỗ trợ chống viêm hiệu quả.

Nghiên cứu cho thấy tiêu thụ 250 ml nước ép củ dền mỗi ngày hỗ trợ giảm các chỉ số viêm trong máu. Chiết xuất betalain từ củ dền cũng giúp cải thiện tình trạng đau khớp và khó chịu ở những người bị viêm xương khớp.

2.4. Vấn đề về tiêu hóa

Với 2 g chất xơ trong 100 g củ dền luộc (3,4 g trong một cốc củ dền tươi), đây là nguồn bổ sung chất xơ rất tốt cho cơ thể. Chất xơ đi xuống đại tràng nuôi dưỡng vi khuẩn có lợi và làm tăng thể tích phân. Bổ sung củ dền thường xuyên hỗ trợ nhu động ruột hoạt động đều đặn, phòng ngừa hiệu quả tình trạng táo bón, viêm túi thừa và hội chứng ruột kích thích.

2.5. Bảo vệ chức năng não bộ

Sự suy giảm nhận thức diễn ra tự nhiên theo tuổi tác. Nitrat trong củ dền thúc đẩy sự giãn nở mạch máu, tăng cường lưu lượng máu di chuyển lên não, đặc biệt là vùng thùy trán - là khu vực chịu trách nhiệm cho khả năng ra quyết định, tư duy và trí nhớ làm việc - điều này có thể hỗ trợ sức khỏe não bộ và chức năng nhận thức ở người lớn tuổi.

2.6. Kiểm soát cân nặng

Củ dền có hàm lượng nước cao, ít calo và ít chất béo, rất thích hợp cho chế độ ăn kiêng. Lượng protein và chất xơ vừa phải trong củ dền giúp tạo cảm giác no lâu, hạn chế cơn thèm ăn và giảm tổng lượng calo nạp vào cơ thể.

Xem thêm: CỦ DỀN - Loại củ giúp bổ máu và đẹp da mà chị em nên thêm vào thực đơn nhà mình

3. Củ dền có hoàn toàn là thần dược?

Cũng như bất kỳ nguồn thực phẩm nào, bên cạnh những thông tin về nấu nước củ dền uống có tác dụng gì, bạn không thể bỏ quên những mặt trái khi lạm dụng, sử dụng củ dền không đúng cách như:

3.1. Cản trở quá trình hấp thụ các chất dinh dưỡng

Củ dền có chứa hàm lượng cao oxalate – một trong những nguyên nhân góp phần hình thành sỏi thận. Đôi lúc bạn sẽ nhận được lời khuyên từ bác sĩ tránh ăn các thức ăn có nhiều chất oxalat như củ dền nếu cơ thể dễ bị sỏi mật. Oxalate trong củ dền cũng có đặc tính như một chất kháng dinh dưỡng, gây khó khăn cho quá trình hấp thụ một số chất dinh dưỡng nếu sử dụng lượng lớn củ dền mỗi ngày.

Bên cạnh đó, củ dền chứa FODMAPs dưới dạng fructans. FODMAPs có thể gây ra một số triệu chứng khó tiêu hóa ở những người nhạy cảm, như những người bị hội chứng ruột kích thích và một số tác động tiêu cực khác nếu không sử dụng đúng cách.

Nhầm lẫn với các triệu chứng bệnh khác do nước tiểu màu hồng, phân đen

Theo thống kê khoảng 10-14% người có dấu hiệu nước tiểu có màu hồng hoặc màu đỏ khi ăn nhiều củ dền. Tuy không phải là tác hại về mặt bệnh lý những nước tiểu pha màu này có thể đáng báo động vì chúng trông giống như nước tiểu có đầy máu và có thể kèm theo nhiễm trùng đường tiểu. Bởi vì tình trạng này xảy ra quá phổ biến nên trong giới y khoa đã dành riêng một thuật ngữ gọi là beeturia (nước tiểu có màu hồng khi ăn nhiều củ dền đỏ). Tình trạng Beeturia có thể xuất hiện và biến mất phụ thuộc vào hàm lượng sắc tố được tiêu hóa thông qua các món ăn từ củ dền. Beeturia đôi khi cũng là nguyên nhân dẫn đến tình trạng phân của bạn trở nên đen lại. Thậm chí, đôi khi bạn thấy lo sợ khi nhận ra các vệt màu đỏ đáng ngờ tương tự như vệt do bệnh trĩ hoặc vết nứt hậu môn.

3.2. Các tình trạng liên quan đến sắt và đồng

Người bị bệnh thừa sắt (hemochromatosis) hoặc bệnh Wilson không được khuyến khích tiêu thụ củ dền quá mức do khả năng tích tụ sắt và đồng. Bệnh thừa sắt là một dạng bệnh quá tải sắt, trong khi bệnh Wilson là một rối loạn làm cho cơ thể người không thải được lượng đồng quá mức.

3.3. Xuất hiện một số tương tác không mong muốn

Betaine trong củ dền thường có các phản ứng phụ nhẹ như buồn nôn, khó tiêu và tiêu chảy. Đối những người bị bệnh thận, béo phì nên tránh betaine vì nó có thể làm tăng mức cholesterol toàn phần khi dùng cùng với axit folic và vitamin B6.

Những thông tin trên đây phần nào giải đáp thắc mắc củ dền có tác dụng gì cho bạn và gia đình. Dù thế nào, việc sử dụng củ dền và cân bằng dinh dưỡng trong bữa ăn hằng ngày là cực kỳ quan trọng.

4. Cách ăn củ dền an toàn cho sức khỏe

Mặc dù củ dền mang lại nhiều lợi ích, việc tiêu thụ đúng cách và đúng liều lượng là yếu tố quan trọng để đảm bảo an toàn cho cơ thể:

• Liều lượng hợp lý: Mỗi ngày chỉ nên tiêu thụ khoảng 100 đến 150 g củ dền hoặc uống khoảng 200 đến 250 ml nước ép củ dền. Việc dùng quá nhiều có thể gây rối loạn tiêu hóa nhẹ.
• Theo dõi huyết áp: Do củ dền có tác dụng hạ huyết áp, những người đang sử dụng thuốc điều trị huyết áp thấp hoặc có tiền sử huyết áp thấp nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng thường xuyên.
• Thận trọng với người bị sỏi thận: Củ dền chứa hàm lượng oxalat tương đối cao. Những người có cơ địa dễ bị sỏi thận canxi - oxalat nên hạn chế ăn củ dền để tránh nguy cơ tích tụ tinh thể trong nước tiểu.
• Hiện tượng nước tiểu chuyển màu: Sau khi ăn củ dền, phân hoặc nước tiểu có thể chuyển sang màu hồng hoặc đỏ. Đây là hiện tượng sinh lý hoàn toàn lành tính (do sắc tố betalain) và không gây nguy hại cho sức khỏe.
• Lựa chọn cách chế biến: Nên ưu tiên các phương pháp như ép tươi, nướng hoặc hấp thay vì luộc quá lâu, giúp hạn chế sự thất thoát của chất chống oxy hóa và các nitrat hòa tan trong nước.

5. Nên ăn bao nhiêu củ dền mỗi ngày?

Không có một lượng củ dền cố định phù hợp cho tất cả mọi người.

Nhu cầu phụ thuộc vào tổng khẩu phần, tuổi, mức độ vận động và tình trạng sức khỏe.

Với người khỏe mạnh, có thể xem củ dền như một loại rau củ trong chế độ ăn đa dạng, thay vì cố gắng ăn thật nhiều mỗi ngày.

Nếu sử dụng nước ép củ dền, nên chú ý khẩu phần vì có thể tiêu thụ một lượng củ dền lớn hơn nhiều so với khi ăn nguyên củ.

6. Có nên ăn củ dền mỗi ngày?

Người khỏe mạnh có thể đưa củ dền vào thực đơn thường xuyên nếu phù hợp với khẩu vị và tổng chế độ ăn.

Tuy nhiên, không nhất thiết phải ăn củ dền mỗi ngày.

Điều quan trọng hơn là luân phiên nhiều loại rau củ có màu sắc khác nhau.

Ví dụ, có thể thay đổi giữa:

Củ dền → cà rốt → bí đỏ → bông cải xanh → cà chua → rau lá xanh.

Cách này giúp chế độ ăn đa dạng hơn thay vì phụ thuộc vào một loại thực phẩm.

7. Những hiểu lầm cần tránh về củ dền

• Củ dền chữa được thiếu máu: Không đúng. Củ dền có một số dưỡng chất nhưng không thể thay thế điều trị thiếu máu do thiếu sắt.
• Uống nước ép củ dền càng nhiều càng tốt: Không cần thiết. Lượng lớn có thể làm tăng lượng đường tự nhiên và kali trong khẩu phần, đồng thời không phù hợp với một số người.
• Củ dền giúp hạ huyết áp nên người bệnh có thể bỏ thuốc: Hoàn toàn không nên. Củ dền chỉ có thể là một phần của chế độ ăn; thuốc cần được sử dụng theo chỉ định.
• Nước tiểu đỏ sau khi ăn củ dền chắc chắn là bệnh: Không nhất thiết. Sắc tố củ dền có thể làm nước tiểu hoặc phân đổi màu.

Củ dền là một loại rau củ giàu dinh dưỡng, nổi bật với nitrate tự nhiên, folate, chất xơ, kali và các sắc tố thực vật betalain.

Sáu nhóm người có thể đặc biệt quan tâm đến việc bổ sung củ dền vào chế độ ăn gồm người muốn xây dựng chế độ ăn tốt cho tim mạch, người thường xuyên tập luyện thể thao, người cần tăng chất xơ, người muốn bổ sung folate từ thực phẩm, người muốn đa dạng hóa rau củ và người theo chế độ ăn giàu thực phẩm thực vật.

Tuy nhiên, củ dền không phải thuốc và không thể thay thế phương pháp điều trị bệnh. Người có tiền sử sỏi thận calcium oxalate, huyết áp thấp, đang dùng thuốc hạ huyết áp hoặc mắc bệnh thận cần kiểm soát kali nên đặc biệt lưu ý khẩu phần.

Nếu sử dụng củ dền, nên ưu tiên chế biến đơn giản, ăn đa dạng nhiều loại rau củ và không chạy theo quan niệm "ăn càng nhiều càng bổ". Một chế độ ăn cân bằng mới là yếu tố quan trọng nhất đối với sức khỏe lâu dài.

❇️ Để đặt lịch khám, Bạn vui lòng gọi đến
  SĐT: 0399.16.1111
✳️ Hoặc đặt lịch khám trực tiếp TẠI ĐÂY
❣️ Thân ái!!!